Thoái hóa khớp háng là một trong những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến ở người trung niên và lớn tuổi, đặc biệt là nhóm thường xuyên lao động nặng hoặc có bệnh nền về xương khớp. Bệnh diễn tiến âm thầm, gây đau vùng háng – đùi – mông, hạn chế vận động và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện sớm. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và thời điểm cần can thiệp y khoa sẽ giúp người bệnh điều trị kịp thời và phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.
1. Tổng quan về thoái hóa khớp háng
Thoái hóa khớp háng là tình trạng sụn khớp bao bọc chỏm xương đùi và ổ cối bị bào mòn theo thời gian. Khi sụn bị tổn thương, khớp không còn khả năng chịu lực và vận động trơn tru như bình thường, dẫn đến đau đớn, cứng khớp và hạn chế cử động. Đây là bệnh lý mạn tính, tiến triển từ từ và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại nếu không can thiệp đúng cách.
Khớp háng là một trong những khớp chịu lực lớn nhất của cơ thể. Mỗi ngày, khớp này phải đảm nhiệm việc nâng đỡ toàn bộ trọng lượng cơ thể và hỗ trợ các động tác như đứng, đi, chạy, xoay người hoặc chuyển hướng. Vì vậy, bất kỳ tổn thương nào tại đây cũng đều gây ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hàng ngày.
2. Nguyên nhân gây thoái hóa khớp háng
Có nhiều yếu tố khiến khớp háng bị thoái hóa, từ lão hóa tự nhiên đến chấn thương và bệnh lý nền. Hiểu rõ nguyên nhân giúp người bệnh chủ động phòng ngừa và điều chỉnh lối sống phù hợp.
- Lão hóa tự nhiên: Lão hóa là nguyên nhân phổ biến nhất gây thoái hóa khớp háng. Khi tuổi càng cao, lượng dịch khớp và chất lượng sụn càng giảm, dẫn đến tình trạng khớp kém đàn hồi và dễ bị tổn thương. Sụn khớp bị mòn theo thời gian khiến hai đầu xương cọ xát vào nhau và gây đau.
- Chấn thương hoặc tai nạn: Những chấn thương vùng háng – đùi như gãy cổ xương đùi, trật khớp háng hoặc tổn thương mô mềm có thể làm khớp háng suy yếu. Ngay cả khi chấn thương đã lành, cấu trúc khớp vẫn có khả năng bị biến dạng, dẫn đến thoái hóa sớm. Các vận động viên thể thao hoặc người lao động nặng có nguy cơ cao hơn.
- Dị dạng bẩm sinh hoặc bất thường cấu trúc khớp: Một số người sinh ra đã có cấu trúc khớp háng không chuẩn như loạn sản khớp háng hoặc biến dạng chỏm xương đùi. Các bất thường này khiến lực tác động lên khớp phân bổ không đồng đều, gia tăng tốc độ bào mòn sụn khớp. Nếu không phát hiện sớm, bệnh dễ tiến triển thành thoái hóa từ tuổi trung niên.
- Thừa cân và béo phì: Trọng lượng cơ thể càng lớn, áp lực đè lên khớp háng càng cao. Khi lực nén lên sụn khớp tăng lên liên tục trong thời gian dài, khả năng hấp thu lực giảm dần và khiến sụn bị tổn thương. Đây là lý do nhiều bệnh nhân thoái hóa khớp háng thuộc nhóm người béo phì.
- Bệnh lý chuyển hóa và viêm khớp: Các bệnh lý như gút, viêm khớp dạng thấp, tiểu đường hoặc rối loạn chuyển hóa có thể làm sụn khớp yếu đi. Tình trạng viêm kéo dài ở khớp háng khiến mô sụn bị phá hủy nhanh hơn, thúc đẩy quá trình thoái hóa. Điều trị không đúng hoặc không kiểm soát bệnh nền sẽ khiến thoái hóa tiến triển nặng hơn.
3. Triệu chứng nhận biết thoái hóa khớp háng
Triệu chứng thoái hóa khớp háng không xuất hiện ồ ạt mà tiến triển từ nhẹ đến nặng. Việc nhận diện sớm giúp hạn chế biến chứng và tăng hiệu quả điều trị.
Đau vùng háng – đùi – mông
Đau là biểu hiện đầu tiên và phổ biến nhất. Cơn đau thường xuất hiện ở vùng háng và lan xuống đùi hoặc mông, đôi khi lan tới đầu gối. Tần suất đau tăng khi người bệnh đứng lâu, leo cầu thang hoặc xoay chân.
Cứng khớp đặc biệt vào buổi sáng
Người bệnh thường cảm thấy khớp háng cứng và khó vận động sau khi ngủ dậy. Tình trạng này có thể kéo dài vài phút đến vài chục phút trước khi khớp trở lại bình thường. Cứng khớp cũng dễ tái diễn sau thời gian dài ngồi một chỗ.
Giảm tầm vận động của khớp háng
Người bệnh cảm thấy khó khăn khi xoay chân, dạng chân hoặc cúi người. Các hoạt động như buộc dây giày, ngồi xổm hoặc bước lên xe trở nên bất tiện hơn. Giảm tầm vận động là dấu hiệu cho thấy sụn khớp bị bào mòn đáng kể.
Tiếng kêu lục cục khi cử động
Khớp háng có thể phát ra tiếng lục cục hoặc răng rắc khi xoay chân. Âm thanh này thường đi kèm với cảm giác đau hoặc khó chịu do bề mặt khớp không còn trơn láng. Đây là dấu hiệu cho thấy xương đang cọ sát trực tiếp.
Đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi
Cơn đau thường tăng khi người bệnh đứng lâu, đi bộ, leo cầu thang hoặc khi thay đổi tư thế đột ngột. Khi nghỉ ngơi, cơn đau có thể giảm nhưng không biến mất hoàn toàn. Điều này cho thấy khớp háng đã bắt đầu bị tổn thương.
Hình dáng cơ thể thay đổi
Nếu bệnh kéo dài không điều trị, người bệnh có thể bị lệch trục chân hoặc đi khập khiễng. Một số trường hợp bị teo cơ đùi do hạn chế vận động kéo dài. Đây là dấu hiệu của giai đoạn nặng, đòi hỏi can thiệp y khoa sớm.
4. Khi nào cần can thiệp y khoa?
Không phải trường hợp nào cũng cần điều trị ngay bằng kỹ thuật chuyên sâu, nhưng có một số dấu hiệu cảnh báo yêu cầu người bệnh phải đến gặp bác sĩ.
Đau kéo dài không giảm sau 2-4 tuần
Nếu người bệnh đã nghỉ ngơi, chườm ấm và điều chỉnh lối sống nhưng cơn đau vẫn không thuyên giảm, đây là dấu hiệu khớp háng đã bị thoái hóa đáng kể. Điều này cho thấy sụn khớp đang bị tổn thương và cần được can thiệp đúng phương pháp.
Gặp khó khăn khi đi lại hoặc leo cầu thang
Khi việc di chuyển trở nên khó khăn, người bệnh có nguy cơ bị mất thăng bằng hoặc té ngã. Đây là dấu hiệu bệnh đã tiến triển sang giai đoạn nặng hơn, có thể ảnh hưởng đến khả năng tự sinh hoạt.
Không thể xoay chân hoặc dạng chân bình thường
Khớp háng mất độ linh hoạt dẫn đến tầm vận động hạn chế. Nếu tình trạng này xuất hiện thường xuyên, cần được kiểm tra bằng hình ảnh X-quang, MRI hoặc siêu âm khớp để đánh giá mức độ thoái hóa.
Cơn đau khiến người bệnh mất ngủ
Đau về đêm là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đã lan rộng. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng nặng, thậm chí dẫn đến tổn thương xương.
Nghi ngờ biến dạng khớp
Nếu khớp háng có biểu hiện lệch trục hoặc dáng đi khập khiễng, đây là cảnh báo bệnh đã tiến triển nghiêm trọng. Trường hợp này đòi hỏi bác sĩ chuyên khoa can thiệp ngay.
5. Phương pháp điều trị thoái hóa khớp háng
Điều trị thoái hóa khớp háng hiện nay tập trung vào mục tiêu giảm đau, phục hồi chức năng và ngăn chặn tiến triển bệnh. Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ tổn thương khớp.
5.1. Điều trị không dùng thuốc
Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng: Đây là phương pháp được áp dụng rộng rãi vì an toàn và mang lại hiệu quả đáng kể. Các kỹ thuật thường dùng gồm:
Siêu âm trị liệu: giúp giảm viêm và tăng tuần hoàn máu đến vùng khớp háng.
Điện xung: kích thích cơ, giảm đau và cải thiện chức năng vận động.
Laser công suất thấp: tác động sâu vào mô tổn thương, hỗ trợ tái tạo tế bào.
Từ trường trị liệu: giảm viêm, giảm đau và tăng chuyển hóa dinh dưỡng mô.
Các phương pháp này phù hợp với bệnh nhân ở giai đoạn từ nhẹ đến trung bình, giúp giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sinh hoạt.
Tập luyện chức năng: Người bệnh có thể tập luyện dưới hướng dẫn của kỹ thuật viên để tăng sức mạnh nhóm cơ quanh khớp háng. Tập luyện đúng giúp cải thiện khả năng chịu lực và hạn chế tiến triển tổn thương. Các bài tập như kéo giãn, nâng chân, tập thăng bằng được áp dụng phổ biến.
5.2. Điều trị bằng thuốc
Bác sĩ có thể kê thuốc giảm đau, kháng viêm hoặc thuốc giãn cơ khi cần thiết. Thuốc giúp giảm triệu chứng tạm thời nhưng không thể điều trị căn nguyên của thoái hóa. Việc dùng thuốc phải theo chỉ định y khoa để tránh tác dụng phụ.
5.3. Tiêm dịch khớp và tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP)
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
Tiêm acid hyaluronic giúp bôi trơn khớp.
Tiêm PRP thúc đẩy tái tạo mô sụn.
Những phương pháp này giúp cải thiện vận động và giảm đau rõ rệt.
5.4. Phẫu thuật thay khớp háng
Đây là lựa chọn cuối cùng khi phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả. Bác sĩ sẽ thực hiện thay toàn bộ hoặc một phần khớp háng nhân tạo. Sau phẫu thuật, người bệnh cần tập luyện phục hồi để lấy lại chức năng vận động.
6. Biện pháp phòng ngừa thoái hóa khớp háng
Dù bệnh có thể do tuổi tác, người bệnh vẫn có thể giảm nguy cơ bằng cách duy trì lối sống lành mạnh.
- Giữ cân nặng hợp lý: Giảm trọng lượng giúp giảm đáng kể áp lực lên khớp háng. Một chế độ ăn uống khoa học kết hợp luyện tập là giải pháp bền vững.
- Tập luyện đều đặn: Các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội hoặc yoga giúp tăng sức mạnh cơ và cải thiện độ linh hoạt của khớp. Tập luyện thường xuyên còn giúp cải thiện tuần hoàn máu đến mô sụn.
- Bổ sung dinh dưỡng tốt cho xương khớp: Người bệnh nên bổ sung canxi, vitamin D, omega-3 và collagen type II. Đây là những dưỡng chất hỗ trợ tế bào sụn và cấu trúc xương.
- Tránh các hoạt động gây áp lực mạnh: Hạn chế mang vác nặng, nhảy cao, chạy bộ cường độ lớn… để giảm nguy cơ chấn thương khớp háng. Khi hoạt động, cần khởi động kỹ để tránh tổn thương khớp.
7. Khám và điều trị thoái hóa khớp háng tại Phòng khám Y khoa Thái Dương
Phòng khám Y khoa Thái Dương là địa chỉ uy tín trong lĩnh vực điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, đặc biệt là thoái hóa khớp háng. Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, kết hợp hệ thống máy móc vật lý trị liệu – phục hồi chức năng hiện đại, giúp bệnh nhân đạt hiệu quả điều trị tối ưu.
Công nghệ tiên tiến: Áp dụng các phương pháp trị liệu công nghệ cao như Siêu Âm Trị Liệu, Laser Công Suất Cao, Điện Xung Trị Liệu, Sóng xung kích, Từ trường siêu dẫn, Sóng ngắn, Sóng Radio tầng số thấp, Giường kéo dãn đa năng, Giường nắn chỉnh kỹ tự động nhập khẩu chính hãng BTL Anh quốc…Ngoài ra để giảm viêm, giảm đau và phục hồi chức năng phòng khám còn phối hợp Châm cứu, thuốc thang, thuốc thành phẩm giúp bệnh nhân mau hồi phục và duy trì hiệu quả lâu dài.
Tại đây, người bệnh được thăm khám kỹ lưỡng, đánh giá mức độ thoái hóa và xây dựng phác đồ cá nhân hóa phù hợp với tình trạng của từng bệnh nhân. Các phương pháp điều trị như siêu âm, laser, điện xung và từ trường luôn được áp dụng đúng chỉ định, đảm bảo an toàn và hiệu quả dài lâu.
Kết luận
Thoái hóa khớp háng là bệnh lý tiến triển âm thầm nhưng có thể gây tàn phế nếu không điều trị đúng thời điểm. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu như đau háng, cứng khớp, giảm tầm vận động và tiếng kêu lục cục khi cử động giúp người bệnh chủ động thăm khám từ sớm. Kết hợp điều trị y khoa, thay đổi lối sống và tập luyện hợp lý là chìa khóa để kiểm soát bệnh và ngăn ngừa biến chứng.
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường hoặc đau kéo dài, người bệnh nên đến cơ sở y tế uy tín như Phòng khám Y khoa Thái Dương để được khám, chẩn đoán và điều trị bằng các phương pháp chuyên sâu, an toàn và hiệu quả.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương