Trượt đốt sống là một trong những bệnh lý cột sống phổ biến nhưng thường bị bỏ qua ở giai đoạn đầu vì triệu chứng không rõ ràng. Khi đốt sống bị trượt ra khỏi vị trí vốn có, cấu trúc cột sống mất ổn định, gây chèn ép rễ thần kinh và dẫn đến đau lưng, tê lan xuống chân, khó vận động. Việc nhận biết sớm và điều trị đúng phương pháp đóng vai trò quan trọng giúp ngăn ngừa biến chứng và phục hồi chức năng cột sống hiệu quả.
1. Trượt đốt sống là gì?
Trượt đốt sống (Spondylolisthesis) là tình trạng một đốt sống trượt ra trước hoặc ra sau so với đốt sống bên dưới, khiến cấu trúc cột sống mất ổn định. Khi khối đốt sống thay đổi vị trí, hệ thống dây chằng, khớp liên mấu và đĩa đệm bị kéo căng hoặc chèn ép, từ đó gây ra các triệu chứng đau lưng, đau lan chân, tê bì hoặc yếu cơ. Bệnh thường gặp tại vùng thắt lưng – nơi chịu áp lực lớn nhất từ trọng lượng cơ thể và hoạt động hằng ngày. Nếu không được điều trị đúng cách, trượt đốt sống có thể tiến triển nặng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.
Tại Việt Nam, bệnh lý này xuất hiện ở nhiều đối tượng như người làm việc nặng, người lớn tuổi thoái hóa cột sống, phụ nữ sau sinh, nhân viên văn phòng ngồi sai tư thế, hoặc vận động viên thường xuyên thực hiện động tác xoay – gập mạnh. Nhận biết sớm, điều trị kịp thời và phục hồi đúng cách là yếu tố quan trọng giúp người bệnh ngăn biến chứng và duy trì chất lượng sống lâu dài.
2. Nguyên nhân gây trượt đốt sống
Trượt đốt sống hình thành từ nhiều nguyên nhân, trong đó có các yếu tố cấu trúc, cơ học và thoái hóa theo thời gian. Việc hiểu rõ nguyên nhân giúp định hướng điều trị chính xác và phòng ngừa tái phát.
Thoái hóa cột sống: Thoái hóa làm suy yếu khớp liên mấu, đĩa đệm và dây chằng, khiến đốt sống mất khả năng giữ vững vị trí. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất ở người trên 50 tuổi, đặc biệt là phụ nữ sau mãn kinh.
Khuyết eo đốt sống (Spondylolysis): Tổn thương “gãy mỏi” tại cung sau đốt sống do vận động mạnh hoặc lặp lại thường xuyên. Khi eo đốt sống bị khuyết, khả năng giữ đốt sống giảm mạnh, dẫn đến trượt.
Dị tật cột sống bẩm sinh: Một số người có cấu trúc đốt sống yếu từ nhỏ, tạo điều kiện cho bệnh xuất hiện sớm ở tuổi trưởng thành.
Chấn thương hoặc tai nạn: Tác động mạnh làm nứt – gãy cấu trúc cột sống, dẫn đến mất ổn định và đốt sống dễ trượt.
Bệnh lý phá hủy xương: Loãng xương nặng, u cột sống hoặc nhiễm trùng là yếu tố nguy cơ hiếm gặp nhưng nguy hiểm.
3. Triệu chứng nhận biết trượt đốt sống
Triệu chứng của trượt đốt sống thường tiến triển từ nhẹ đến nặng. Một số dấu hiệu dễ nhầm lẫn với bệnh thoát vị đĩa đệm hoặc viêm cơ, do đó cần đánh giá kỹ.
- Đau thắt lưng âm ỉ hoặc đau tăng khi vận động: Đau thường xuất hiện ở vùng thắt lưng dưới, tăng khi đứng lâu, đi lại hoặc cúi – ngửa. Khi nghỉ ngơi, cơn đau có xu hướng giảm.
- Đau lan xuống mông – đùi – chân: Đốt sống trượt gây chèn ép vào rễ thần kinh tạo đau lan theo đường đi dây thần kinh tọa. Người bệnh có thể cảm thấy nóng buốt, tê rần hoặc châm chích.
- Cứng cột sống và giảm linh hoạt: Cột sống trở nên kém linh hoạt, khó cúi, khó xoay người, đặc biệt vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu.
- Yếu cơ hoặc đi lại bất thường: Khi chèn ép kéo dài, người bệnh có thể xuất hiện dấu hiệu yếu chân, mất thăng bằng hoặc đi tập tễnh.
- Đau tăng khi vận động và giảm khi nghỉ: Đặc điểm này giúp nhận diện các bệnh lý cơ học của cột sống.
4. Phân độ trượt đốt sống
Dựa trên thang Meyerding:
Độ 1: trượt <25%
Độ 2: 25–50%
Độ 3: 51–75%
Độ 4: 76–100%
Độ 5: trượt hoàn toàn
Phần lớn bệnh nhân độ 1-2 có thể điều trị phục hồi đúng cách, không cần phẫu thuật.
5. Chẩn đoán trượt đốt sống
Khám lâm sàng: Bác sĩ đánh giá biên độ cột sống, điểm đau cạnh sống, co cứng cơ, dấu hiệu thần kinh và sức cơ chi dưới.
Chẩn đoán hình ảnh:
X-quang: phát hiện trượt, đánh giá độ trượt
X-quang cúi – ưỡn: kiểm tra mất vững
MRI: xác định chèn ép rễ thần kinh và thoát vị kèm theo
CT-scan: rõ cấu trúc xương và khuyết eo
Chẩn đoán chính xác giúp xây dựng phác đồ điều trị phù hợp và an toàn.
6. Điều trị trượt đốt sống đúng cách
Điều chỉnh sinh hoạt và tư thế: Người bệnh cần hạn chế tối đa việc mang vác nặng, tránh các động tác cúi gập người đột ngột hoặc xoay vặn mạnh gây gia tăng áp lực lên cột sống. Thời gian ngồi một chỗ quá lâu cũng nên được giảm bớt, kết hợp đứng dậy đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 45-60 phút để duy trì sự linh hoạt. Khi ngủ, nên lựa chọn loại nệm có độ cứng vừa phải giúp nâng đỡ đường cong sinh lý, giữ cột sống thẳng hàng và giảm nguy cơ chèn ép kéo dài.
Sử dụng thuốc theo chỉ định: Một số thuốc giảm đau, kháng viêm và giãn cơ có thể được bác sĩ kê đơn để giảm triệu chứng giai đoạn cấp.
Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng: Đây là phương pháp an toàn – hiệu quả – được ưu tiên hàng đầu trong điều trị trượt đốt sống. Điều trị kết hợp bài bản giúp giảm đau nhanh, phục hồi ổn định cột sống, đặc biệt phù hợp cho người lớn tuổi hoặc phụ nữ sau sinh.
Các kỹ thuật vật lý trị liệu phổ biến:
Điện trị liệu (TENS/IFC): giảm đau và thư giãn cơ.
Sóng xung kích: giảm mô viêm, cải thiện biên độ vận động.
Laser công suất cao: tác động sâu, giảm đau nhanh.
Siêu âm trị liệu: giảm viêm mô mềm.
Nhiệt trị liệu: tăng tuần hoàn và giảm co thắt cơ.
Kéo giãn cột sống – giảm áp đĩa đệm: giải phóng rễ thần kinh bị chèn ép, rất hữu ích ở bệnh nhân có thoát vị đi kèm.
Tập phục hồi chức năng: tăng cường cơ lưng – bụng, cải thiện độ vững cột sống, chiếm vai trò quan trọng nhất.
7. Điều trị trượt đốt sống tại Phòng khám Y khoa Thái Dương – Vật lí trị liệu ở Cần Thơ
Phòng khám Y khoa Thái Dương là địa chỉ uy tín tại Cần Thơ trong điều trị các bệnh lý cột sống bằng phương pháp vật lý trị liệu – phục hồi chức năng hiện đại. Với định hướng điều trị không dùng thuốc – không phẫu thuật, phòng khám mang đến giải pháp an toàn và hiệu quả cho bệnh nhân trượt đốt sống ở nhiều mức độ.
Thế mạnh của Y khoa Thái Dương
Đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên có chuyên môn cao, trực tiếp thăm khám và theo dõi tiến triển từng buổi.
Hệ thống thiết bị công nghệ cao như Laser công suất lớn, Sóng xung kích, Điện trị liệu, Từ trường siêu dẫn, Giường kéo giãn, Giường nắn chỉnh BTL Anh Quốc…
Phác đồ cá nhân hóa, xây dựng theo từng bệnh lý và thể trạng riêng của mỗi bệnh nhân.
Kết hợp Đông – Tây y, bao gồm châm cứu, thuốc thang, bấm huyệt, chườm thảo dược giúp tăng tốc phục hồi.
Khu dịch vụ chăm sóc sức khỏe: xông hơi, chườm nóng thảo dược, xông chân, massage chân… mang lại sự thư giãn tuyệt vời sau trị liệu.
Môi trường sạch sẽ – chuyên nghiệp – phục vụ tận tâm, tạo cảm giác thoải mái và yên tâm cho người bệnh.
Kết luận
Trượt đốt sống là bệnh lý cột sống phổ biến nhưng có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện và can thiệp đúng cách. Việc kết hợp điều trị bằng công nghệ cao, vật lý trị liệu và phác đồ cá nhân hóa giúp người bệnh phục hồi nhanh, an toàn và lâu dài. Lựa chọn cơ sở uy tín như Y khoa Thái Dương – Cần Thơ sẽ giúp quá trình điều trị đạt hiệu quả tối ưu và giảm thiểu nguy cơ tái phát sau này.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương