Thoái hóa khớp gối là một trong những bệnh lý cơ xương khớp phổ biến nhất ở người trung niên và cao tuổi. Tình trạng này hình thành khi sụn khớp bị bào mòn theo thời gian, dẫn đến đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động. Mặc dù tiến triển âm thầm, thoái hóa khớp gối nếu không được điều trị sớm có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng đi lại và chất lượng cuộc sống. Phòng khám Y Khoa Thái Dương sẽ chia sẻ về Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân, biểu hiện và hướng điều trị phổ biến hiện nay.

1. Thoái hóa khớp gối là gì?

Khớp gối là một trong những khớp lớn và phức tạp nhất của cơ thể, giữ vai trò quan trọng trong vận động: đi lại, chạy nhảy, đứng lên – ngồi xuống. Khớp này bao gồm sụn khớp, xương đùi, xương chày, xương bánh chè, dây chằng và hệ thống cơ quanh khớp.

Khi khớp gối bị thoái hóa, lớp sụn vốn có nhiệm vụ giảm ma sát bị mòn dần, dẫn đến xương cọ xát vào nhau gây đau, sưng và cứng khớp. Dịch khớp cũng giảm chất lượng, mất đi khả năng bôi trơn, làm khớp kém linh hoạt hơn.

Thoái hóa khớp gối diễn tiến từ nhẹ đến nặng, thường kéo dài nhiều năm nếu không điều trị đúng cách. Bệnh có thể gặp ở cả người trẻ tuổi do các yếu tố chấn thương, béo phì, nghề nghiệp hoặc vận động sai cách.

2. Nguyên nhân phổ biến gây thoái hóa khớp gối

2.1. Quá trình lão hóa tự nhiên

Lão hóa là nguyên nhân hàng đầu gây thoái hóa khớp gối. Theo tuổi tác, mô sụn dần mất nước, giảm độ đàn hồi và dễ bị tổn thương. Các tế bào sụn (chondrocytes) cũng giảm khả năng tái tạo, khiến sụn không thể hồi phục sau tổn thương tích lũy.

• Đặc điểm: Bệnh thường xuất hiện ở người trên 50 tuổi.

• Cơ chế: Sụn khớp khô hơn, xương dưới sụn dày lên, tạo gai xương.

Ở Việt Nam, nhóm người lao động nặng và phụ nữ sau mãn kinh có tỷ lệ mắc cao hơn.

2.2. Chấn thương khớp gối

Chấn thương do tai nạn giao thông, ngã, tai nạn lao động hoặc chơi thể thao đều có thể gây tổn thương đến cấu trúc khớp:

• Gãy xương vùng khớp gối

• Rách dây chằng (ACL, PCL)

• Tổn thương sụn chêm

• Trật khớp

Những chấn thương này làm mất ổn định khớp, khiến sụn bị mài mòn nhanh hơn. Đây là lý do nhiều vận động viên hoặc người lao động nặng có dấu hiệu thoái hóa từ rất sớm.

2.3. Quá tải khớp gối do vận động và nghề nghiệp

Những công việc hoặc hoạt động lặp đi lặp lại gây áp lực lớn lên khớp gối được xem là yếu tố nguy cơ quan trọng:

• Đứng lâu

• Leo cầu thang nhiều

• Ngồi xổm – quỳ gối thường xuyên

• Nâng vác nặng

• Tập thể thao cường độ cao

Lực nén kéo dài khiến sụn khớp bị bào mòn nhanh hơn mức tự phục hồi.

2.4. Yếu tố di truyền

Những người có người thân mắc thoái hóa khớp gối có nguy cơ bị bệnh cao hơn. Nghiên cứu cho thấy di truyền ảnh hưởng đến:

• Hình dạng xương khớp

• Cấu trúc sụn

• Chất lượng collagen

• Sự phát triển gai xương

2.5. Bệnh lý liên quan

Một số tình trạng y khoa có thể thúc đẩy thoái hóa khớp gối:

• Viêm khớp dạng thấp

• Gút

• Bệnh chuyển hóa: tiểu đường, béo phì

• Viêm nhiễm khớp

Ngoài ra, béo phì gây áp lực gấp 3–5 lần lên khớp gối mỗi khi đi lại, khiến tỷ lệ thoái hóa tăng đáng kể.

3. Biểu hiện của thoái hóa khớp gối

3.1. Đau nhức khớp gối

Đau là dấu hiệu rõ rệt nhất. Cơn đau có thể:

• Xuất hiện khi đứng lên, ngồi xuống, leo cầu thang

• Tăng khi vận động, giảm khi nghỉ

• Đau sâu bên trong khớp

• Đau kéo dài từ vài tháng đến vài năm

Giai đoạn nặng, người bệnh có thể đau cả khi nghỉ ngơi, đặc biệt về đêm.

3.2. Cứng khớp vào buổi sáng

3.3. Sưng khớp và nóng đỏ

Do viêm hoặc tràn dịch khớp khiến khớp gối:

• To hơn bình thường

• Sưng đau

• Căng tức

• Khó duỗi thẳng

Ở một số trường hợp, bác sĩ có thể phát hiện tiếng “lục cục” khi ấn vào khớp.

3.4. Giảm khả năng vận động

Người bệnh gặp khó khăn trong các động tác như:

• Gập gối

• Duỗi chân

• Ngồi xổm

• Di chuyển nhanh

Một số trường hợp nghiêm trọng, khớp gối biến dạng gây lệch trục chân.

3.5. Tiếng kêu lục cục khi cử động

4. Chẩn đoán thoái hóa khớp gối

Bác sĩ sẽ dựa vào:

• Khám lâm sàng: đánh giá đau, độ linh hoạt, biến dạng khớp

• Chụp X-quang: thấy gai xương, hẹp khe khớp

• Siêu âm khớp: kiểm tra tràn dịch, viêm mô mềm

• MRI: đánh giá sụn, dây chằng, sụn chêm

• Xét nghiệm máu: loại trừ viêm khớp dạng thấp, gút

Chẩn đoán đúng giai đoạn là nền tảng để điều trị hiệu quả.

5. Phương pháp điều trị thoái hóa khớp gối

Điều trị thoái hóa khớp gối hiện nay tập trung vào ba mục tiêu:

1. Giảm đau và giảm viêm

2. Cải thiện khả năng vận động

3. Làm chậm tiến trình thoái hóa

Tùy vào mức độ bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ phù hợp.

5.1. Điều trị không dùng thuốc

Siêu âm trị liệu

• Sử dụng sóng âm tần số cao tác động sâu vào mô tổn thương

• Giảm viêm, tăng tuần hoàn máu

• Giúp khớp linh hoạt hơn, giảm đau rõ rệt

Ưu điểm: Không xâm lấn, an toàn, phù hợp nhiều đối tượng.

Laser trị liệu

• Tác động ánh sáng laser năng lượng thấp

• Kích thích tái tạo tế bào, giảm viêm

• Giúp khớp gối phục hồi chức năng nhanh hơn

Thường được chỉ định khi đau kéo dài hoặc sưng viêm nặng.

Điện xung trị liệu

• Sử dụng dòng điện tác động lên dây thần kinh – cơ

• Giảm đau, tăng nuôi dưỡng mô

• Cải thiện biên độ vận động

Điện xung giúp nhiều bệnh nhân giảm đau ngay trong buổi đầu trị liệu.

Điều trị bằng từ trường

• Áp dụng từ trường tần số thấp

• Làm giảm viêm, thúc đẩy tái tạo mô

• Hỗ trợ giảm đau sâu và bền vững

Từ trường đặc biệt phù hợp với bệnh nhân có thoái hóa kéo dài.

5.2. Điều trị bằng thuốc

Bác sĩ có thể kê:

• Thuốc giảm đau nhóm paracetamol

• Thuốc kháng viêm không steroid

• Thuốc giãn cơ

• Bổ sung glucosamine, chondroitin, collagen type II

• Tiêm dịch khớp (acid hyaluronic) khi cần

Người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thuốc, tránh tác dụng phụ lên gan – thận – dạ dày.

5.3. Điều trị ngoại khoa

Chỉ áp dụng khi:

• Thoái hóa nặng không đáp ứng điều trị bảo tồn

• Biến dạng khớp

• Tràn dịch tái phát nhiều lần

Phẫu thuật có thể bao gồm nội soi làm sạch khớp hoặc thay khớp gối nhân tạo toàn phần.

6. Phòng ngừa thoái hóa khớp gối

Người bệnh có thể chủ động kiểm soát và giảm tiến triển bệnh bằng các biện pháp:

6.1. Duy trì cân nặng hợp lý

• Mỗi 1 kg thừa cân khiến khớp gối chịu thêm 3–5 kg lực

• Giảm cân giúp cải thiện rõ rệt tình trạng đau

6.2. Tập luyện đều đặn

Các bài tập phù hợp gồm:

• Kéo giãn gân kheo

• Tăng cường cơ đùi

• Đi bộ nhẹ

• Đạp xe

• Tập dưới nước

Hạn chế ngồi lâu và thay đổi tư thế sau mỗi 45-60 phút.

6.3. Tránh các hoạt động gây hại cho khớp

• Hạn chế ngồi xổm, leo cầu thang, mang vác nặng

• Nâng vật đúng cách bằng lực từ chân, không dùng lưng

6.4. Chế độ dinh dưỡng khoa học

• Bổ sung canxi, vitamin D, omega-3

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây, cá biển

• Hạn chế thực phẩm chứa purin (phòng gút)

Kết luận

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính tiến triển, tuy không thể phục hồi hoàn toàn nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được điều trị đúng thời điểm và đúng phương pháp. Việc nhận biết sớm triệu chứng, hiểu rõ nguyên nhân và tuân thủ phác đồ điều trị sẽ giúp người bệnh giảm đau, cải thiện sinh hoạt và phòng ngừa biến chứng.

Phòng khám Y khoa Thái Dương – Địa chỉ uy tín điều trị thoái hóa khớp gối tại Cần Thơ

Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại và phác đồ điều trị cá thể hóa, Phòng khám Y khoa Thái Dương đang là lựa chọn hàng đầu của người bệnh cơ xương khớp tại Cần Thơ và khu vực lân cận.

Tại đây, người bệnh sẽ được:

• Thăm khám bởi BS. Nguyễn Quốc Lịnh và các chuyên gia cơ xương khớp

• Điều trị bằng hệ thống máy móc hiện đại: siêu âm trị liệu, laser công suất cao, điện xung, từ trường

• Theo dõi sát sao tiến trình phục hồi

• Hướng dẫn bài tập và tư vấn dinh dưỡng đúng khoa học

Nếu bạn đang gặp tình trạng đau nhức, cứng khớp hoặc nghi ngờ thoái hóa khớp gối, hãy đến Phòng khám Y khoa Thái Dương để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương

• Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ

• Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ

• Hotline: 0948838489 – 0939001178

• Website: ykhoathaiduong.vn

• Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương

ykhoathaiduong.vn