Thoái hóa khớp và thoái hóa cột sống là hai bệnh lý cơ xương khớp mãn tính có tỷ lệ gia tăng nhanh tại Việt Nam, đặc biệt ở nhóm trung niên và người lớn tuổi. Sự lão hóa tự nhiên của sụn khớp, kết hợp với các yếu tố chấn thương, vận động quá mức, nghề nghiệp đặc thù và tình trạng thừa cân khiến hệ vận động suy yếu theo thời gian. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể phải sống chung với cơn đau kéo dài, cứng khớp, hạn chế vận động và nguy cơ tàn phế nếu không được điều trị đúng cách.
Phòng khám Y khoa Thái Dương nhằm giúp người bệnh thoái hóa khớp – cột sống: Nhận biết sớm và tiếp cận phác đồ điều trị hiện.
1. Thoái hóa khớp – cột sống là gì?
Thoái hóa khớp và thoái hóa cột sống là bệnh mạn tính đặc trưng bởi sự suy giảm cấu trúc và chức năng của sụn khớp, đĩa đệm, xương dưới sụn và các mô liên kết xung quanh. Theo thời gian, sụn bị bào mòn khiến khớp hoạt động kém linh hoạt, gây đau, viêm và cứng khớp. Ở cột sống, sự thoái hóa còn liên quan đến tình trạng phồng – lồi – thoát vị đĩa đệm, gai cột sống hoặc hẹp ống sống.
Bệnh thường tiến triển âm thầm. Khi xuất hiện triệu chứng, khớp và cột sống đã bị tổn thương đáng kể, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn.
2. Nguyên nhân dẫn đến thoái hóa khớp – cột sống
Lão hóa tự nhiên
Lão hóa là nguyên nhân phổ biến nhất. Từ tuổi 40 trở đi, sụn khớp bắt đầu giảm khả năng đàn hồi, giảm lượng nước, chất đạm và dịch khớp khiến bề mặt sụn dễ nứt vỡ. Xương dưới sụn chịu áp lực lớn hơn, dẫn đến phản ứng viêm và hình thành gai xương.
Chấn thương và tổn thương tích lũy
Những chấn thương do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, chấn thương thể thao hoặc các va chạm trong sinh hoạt đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc khớp. Khi mô sụn, dây chằng hoặc bao khớp bị tổn thương, nguy cơ thoái hóa khớp tăng cao.
Ở cột sống, các chấn thương như trật đốt sống, nứt thân đốt hoặc tổn thương đĩa đệm cũng tạo điều kiện cho thoái hóa xuất hiện sớm.
Quá tải khớp trong thời gian dài
Người làm công việc nặng nhọc, luyện tập thể thao cường độ cao hoặc phải đứng – ngồi lâu có nguy cơ thoái hóa cao hơn. Áp lực lặp đi lặp lại lên khớp gối, khớp háng hoặc cột sống khiến sụn khớp bị mài mòn nhanh hơn bình thường.
Di truyền và cấu trúc bất thường
Một số người sinh ra đã có cấu trúc khớp hoặc cột sống yếu hơn, ví dụ: khe khớp hẹp bẩm sinh, lệch trục khớp, vẹo cột sống hoặc yếu dây chằng. Yếu tố này kết hợp cùng di truyền từ gia đình làm tăng nguy cơ thoái hóa ở tuổi sớm.
Bệnh lý nền liên quan
Một số bệnh lý gây viêm hoặc chuyển hóa bất thường ảnh hưởng trực tiếp đến mô khớp:
Viêm khớp dạng thấp
Bệnh gút
Tiểu đường
Rối loạn chuyển hóa lipid
Loãng xương
Các bệnh này làm tổn thương sụn khớp, gây viêm kéo dài dẫn đến thoái hóa.
3. Thoái hóa khớp – cột sống: Nhận biết sớm
Đau khớp hoặc đau cột sống
Đây là biểu hiện thường gặp nhất. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc tăng dần khi vận động. Người bệnh thường cảm thấy đau nhiều khi:
Leo cầu thang
Ngồi xổm
Xoay người
Mang vác vật nặng
Đau có thể lan xuống chân (ở thoái hóa cột sống thắt lưng) hoặc lan lên vai – tay (ở thoái hóa cột sống cổ).
Cứng khớp vào buổi sáng: Người bệnh thường gặp khó khăn khi đứng dậy sau ngủ hoặc sau khi ngồi lâu. Cảm giác cứng khớp kéo dài vài phút đến vài chục phút, tùy mức độ tổn thương.
Sưng viêm khớp: Khớp bị thoái hóa có thể sưng to do tích tụ dịch khớp hoặc phản ứng viêm tại mô quanh khớp. Khi chạm vào thấy đau, ấm và khó chịu khi di chuyển.
Hạn chế vận động: Người bệnh khó duỗi thẳng hoặc gập gối, xoay lưng, cúi người hoặc ngửa cổ. Từ đó ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày như đi lại, mang đồ, ngồi làm việc hoặc ngủ.
Phát ra tiếng lạo xạo khi cử động: Các âm thanh “lục cục”, “răng rắc” phát ra từ khớp cho thấy bề mặt sụn khớp đã bị bào mòn, khiến hai đầu xương cọ xát vào nhau.
4. Riêng về thoái hóa khớp gối: Biểu hiện rõ rệt và phổ biến
Thoái hóa khớp gối là dạng thường gặp nhất vì gối phải chịu tải trọng lớn của cơ thể. Những triệu chứng đặc trưng gồm:
Đau tăng khi đi lại, giảm khi nghỉ
Khó ngồi xổm hoặc đứng lên lâu
Cảm giác vướng khớp, lục cục khi vận động
Biến dạng khớp nếu bệnh kéo dài
Khớp gối thoái hóa nặng có thể dẫn đến thoát dịch khớp hoặc biến dạng chân chữ X, chữ O.
5. Các phương pháp điều trị thoái hóa khớp – cột sống hiện nay
Điều trị thoái hóa khớp – cột sống cần kết hợp nhiều phương pháp nhằm giảm đau, phục hồi mobility và hạn chế tiến triển của bệnh. Tại Phòng khám Y khoa Thái Dương, các phương pháp vật lý trị liệu – phục hồi chức năng đang được đánh giá cao nhờ tính an toàn và hiệu quả.
Siêu âm trị liệu
Cơ chế: Sóng âm tần số cao tác động sâu vào mô khớp, giúp tăng lưu thông máu, giảm viêm và kích thích quá trình tái tạo tế bào.
Lợi ích mang lại:
Giảm đau nhanh
Giảm sưng viêm
Cải thiện độ linh hoạt của khớp
Đây là phương pháp phù hợp ở giai đoạn thoái hóa từ nhẹ đến trung bình.
Laser trị liệu công suất thấp
Cơ chế: Tia laser tác động trực tiếp lên vùng tổn thương mà không gây bỏng da. Ánh sáng laser thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen, tạo điều kiện cho mô tổn thương phục hồi.
Hiệu quả nổi bật:
Giảm đau, giảm viêm
Tăng tốc độ phục hồi tế bào
Cải thiện chức năng vận động của khớp
Điện xung trị liệu
Cơ chế: Dòng điện xung kích thích thần kinh – cơ, giúp giảm đau và thư giãn cơ. Phương pháp này đồng thời tăng tuần hoàn máu và hỗ trợ phục hồi mô liên kết.
Ưu điểm:
Giảm căng cơ
Giảm đau nhanh
Hỗ trợ vận động tốt hơn
Điện xung đặc biệt phù hợp với người đau cột sống, đau lan xuống tay hoặc chân.
Điều trị bằng từ trường
Cơ chế: Từ trường điện sinh học tạo tác động lên các mô cơ – xương – khớp, kích thích tái tạo tế bào và làm giảm viêm tại vùng tổn thương.
Tác dụng:
Giảm đau an toàn
Phục hồi tuần hoàn máu
Tăng độ dẻo dai của khớp
Phương pháp này kết hợp tốt với siêu âm và điện xung.
Liệu trình phục hồi vận động chuyên biệt
Để tối ưu hiệu quả điều trị, bác sĩ tại Phòng khám Y khoa Thái Dương thường chỉ định thêm:
Bài tập kéo giãn cơ
Vận động trị liệu tăng cường cơ quanh khớp
Điều chỉnh tư thế cột sống
Bài tập cải thiện sự ổn định khớp
Các bài tập được thiết kế cá nhân hóa dựa trên mức độ thoái hóa và tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân.
6. Biện pháp phòng ngừa thoái hóa khớp – cột sống
Duy trì cân nặng hợp lý
Giảm áp lực lên các khớp chịu lực như gối, háng và cột sống. Chế độ ăn cân đối và luyện tập thường xuyên giúp ổn định cân nặng lâu dài.
Luyện tập thể dục phù hợp
Bơi lội
Đạp xe
Yoga
Thể dục trị liệu
Các hoạt động này giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, giảm áp lực lên khớp và cải thiện độ linh hoạt.
Thói quen sinh hoạt lành mạnh
Tránh ngồi lâu một tư thế
Không mang vác nặng sai cách
Sử dụng ghế ngồi có hỗ trợ lưng
Nghỉ giải lao sau mỗi 45–60 phút làm việc
Dinh dưỡng hỗ trợ khớp khỏe mạnh
Bổ sung canxi, vitamin D
Tăng cường Omega-3 từ cá biển
Bổ sung collagen type II hoặc glucosamine theo tư vấn bác sĩ
Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ và đường
7. Khi nào cần tới cơ sở y tế?
Người bệnh nên thăm khám sớm khi có các dấu hiệu sau:
Đau khớp kéo dài trên hai tuần
Cứng khớp buổi sáng trên 30 phút
Khớp sưng nóng, hạn chế vận động
Tê bì lan xuống tay hoặc chân
Đau lưng kèm khó đi lại
Phát hiện sớm giúp tăng tỷ lệ phục hồi và giảm nguy cơ biến chứng.
Kết luận
Thoái hóa khớp – cột sống là bệnh lý mạn tính có tiến triển âm thầm nhưng để lại hậu quả lâu dài nếu không được điều trị đúng cách. Việc nhận biết sớm triệu chứng, tuân thủ phác đồ điều trị và duy trì lối sống khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi chức năng khớp và nâng cao chất lượng cuộc sống. Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên chủ động thăm khám để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp, an toàn và hiệu quả.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương