Viêm đau khớp gối là một trong những bệnh lý xương khớp gây ảnh hưởng nhiều nhất đến người cao tuổi. Khi bước vào giai đoạn lão hóa, hệ thống sụn khớp và dây chằng suy giảm chức năng, dịch khớp ít dần, khiến khớp gối dễ tổn thương, viêm sưng và đau kéo dài. Đây không chỉ là vấn đề sức khỏe đơn thuần mà còn tác động trực tiếp đến khả năng vận động, tính độc lập và chất lượng sống của người lớn tuổi.
Nhiều người cao tuổi thường xem nhẹ các cơn đau âm ỉ và chỉ đến khám khi tình trạng đã trở nặng, dẫn đến thoái hóa khớp nặng, tràn dịch khớp liên tục hoặc biến dạng khớp. Do đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu viêm đau khớp gối ở người già và nắm được phương pháp điều trị đúng đóng vai trò vô cùng quan trọng.
Viêm đau khớp gối ở người già là gì?
Viêm đau khớp gối ở người già là tình trạng viêm tại các cấu trúc trong khớp, bao gồm sụn khớp, màng hoạt dịch, dây chằng, bao khớp và mô mềm xung quanh. Khi sụn khớp bị bào mòn hoặc dịch khớp giảm, ma sát tăng lên tạo ra phản ứng viêm. Phản ứng này khiến người bệnh cảm thấy đau, cứng khớp và hạn chế vận động.
Tình trạng này thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm, có giai đoạn cấp tính và mãn tính, khiến người bệnh khó khăn khi đi lại, đứng lên – ngồi xuống hoặc thực hiện các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Đây là bệnh lý mạn tính, không thể phục hồi hoàn toàn sụn khớp đã mất nhưng có thể kiểm soát tốt nếu điều trị kịp thời.
Nguyên nhân gây viêm đau khớp gối ở người cao tuổi
1. Thoái hóa khớp gối – nguyên nhân hàng đầu
Thoái hóa là quá trình tự nhiên khi tuổi tác tăng lên. Lớp sụn khớp vốn mềm, đàn hồi và có vai trò giảm chấn sẽ trở nên mỏng dần, nứt nẻ và mất khả năng đàn hồi. Khi sụn mòn đi, các đầu xương tiếp xúc trực tiếp, gây đau và kích hoạt phản ứng viêm trong khớp. Đây là nguyên nhân chiếm phần lớn các trường hợp viêm đau khớp gối ở người cao tuổi.
2. Chấn thương cũ để lại di chứng
Những chấn thương như trật khớp, tổn thương dây chằng, viêm gân hoặc gãy xương quanh gối trước đây dù đã lành nhưng vẫn có thể để lại yếu điểm trong khớp. Theo thời gian, vị trí từng bị chấn thương dễ thoái hóa nhanh hơn, gây ra các đợt đau tái phát hoặc viêm sưng kéo dài.
3. Tăng cân và béo phì
Trọng lượng cơ thể càng lớn, khớp gối càng chịu áp lực. Khi người già bị thừa cân trong thời gian dài, lớp sụn phải hoạt động quá sức, khiến quá trình hư tổn và viêm diễn ra nhanh hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy giảm 5–7% cân nặng có thể giúp giảm đáng kể triệu chứng viêm khớp gối.
4. Bệnh lý tự miễn và rối loạn chuyển hóa
Các bệnh như viêm khớp dạng thấp, gout, lupus hay rối loạn chuyển hóa axit uric đều có thể tấn công khớp gối. Những bệnh lý này gây viêm kéo dài, khiến người cao tuổi đau nhức, sưng viêm và cứng khớp thường xuyên. Đây là nhóm nguyên nhân cần điều trị theo phác đồ chuyên sâu và theo dõi chặt chẽ.
5. Thói quen sinh hoạt sai cách kéo dài
Ngồi xổm nhiều, leo cầu thang liên tục, đứng lâu, bê vác vật nặng, ít vận động hoặc ngồi một chỗ quá lâu đều gây áp lực mạnh và kéo dài lên khớp gối. Những thói quen này theo thời gian khiến khớp bị quá tải, dễ viêm và thoái hóa.
Dấu hiệu nhận biết sớm viêm đau khớp gối ở người già
1. Đau nhức khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi
Đau là dấu hiệu đầu tiên và thường xuyên nhất. Người bệnh cảm thấy nhức mỏi khi đi bộ, leo cầu thang hoặc chuyển tư thế. Khi nghỉ ngơi, cơn đau giảm nhưng sẽ tăng trở lại khi vận động.
2. Sưng và nóng vùng khớp
Khi khớp gối bị viêm, dịch khớp tăng sinh hoặc màng hoạt dịch bị kích thích, khiến khớp sưng lên. Da vùng gối có thể nóng đỏ nhẹ và đau khi ấn vào.
3. Cứng khớp buổi sáng
Khoảng 15-30 phút sau khi thức dậy, người bệnh thường thấy cứng, khó duỗi hoặc co gối. Đây là triệu chứng điển hình của viêm khớp gối do thoái hóa hoặc viêm khớp dạng thấp.
4. Khớp kêu lục cục khi di chuyển
Âm thanh lạo xạo là dấu hiệu lớp sụn đã bị bào mòn, không còn trơn láng như trước. Khi đầu xương cọ xát, tiếng kêu xuất hiện kèm theo cảm giác khó chịu.
5. Giảm tầm vận động
Người bệnh gặp khó khăn khi ngồi xuống – đứng lên, bước đi chậm hơn, thậm chí phải dùng tay để hỗ trợ khi chuyển tư thế. Nếu tình trạng kéo dài, cơ đùi yếu dần khiến khớp gối càng thiếu ổn định.
6. Biến dạng khớp gối
Ở giai đoạn nặng, khớp gối có thể lệch trục thành hình chữ O hoặc chữ X. Đây là dấu hiệu muộn, cho thấy quá trình thoái hóa và viêm đã trở nên nghiêm trọng.
Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị sớm
Viêm đau khớp gối không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến nhiều biến chứng ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động:
Thoái hóa khớp gối nặng làm mất dần sụn khớp.
Tràn dịch khớp tái diễn, gây đau nhức và khó vận động.
Lỏng khớp, mất vững khi đi lại.
Biến dạng khớp khiến dáng đi thay đổi.
Tàn phế, mất khả năng đi lại ở người già.
Phần lớn những biến chứng này có thể phòng tránh nếu người bệnh thăm khám sớm và áp dụng phác đồ điều trị phù hợp.
Các phương pháp điều trị viêm đau khớp gối ở người già
Điều trị cần dựa trên nguyên nhân, mức độ viêm và thể trạng của từng người bệnh. Dưới đây là những phương pháp đang được áp dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng.
1. Điều trị bằng thuốc
Thuốc giúp giảm nhanh đau và viêm, đặc biệt là trong giai đoạn cấp.
Thuốc giảm đau – kháng viêm: Các thuốc như paracetamol, NSAIDs (ibuprofen, naproxen…) giúp giảm đau và cải thiện vận động. Tuy nhiên, người cao tuổi cần dùng đúng liều vì nhóm thuốc này có thể ảnh hưởng đến dạ dày, thận hoặc tim mạch.
Thuốc giãn cơ: Thường được chỉ định khi khớp gối đau do co cứng cơ vùng đùi, giúp giảm co thắt và cải thiện vận động.
Tiêm nội khớp:
Corticoid giúp kháng viêm nhanh nhưng không nên lạm dụng.
Acid hyaluronic bổ sung độ nhớt dịch khớp, tăng bôi trơn và giảm ma sát trong khớp.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc mà cần có hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa.
2. Điều trị bằng vật lý trị liệu – phương pháp an toàn cho người cao tuổi
Vật lý trị liệu giúp giảm đau, tăng tuần hoàn, phục hồi chức năng và hạn chế lệ thuộc thuốc.
Siêu âm trị liệu: Sóng siêu âm tác động sâu vào mô mềm, giảm viêm và thúc đẩy tái tạo mô. Đây là phương pháp phù hợp cho tình trạng thoái hóa và viêm quanh khớp.
Laser trị liệu: Laser công suất thấp có khả năng xuyên sâu, tác động trực tiếp vào vùng viêm. Người bệnh cảm nhận rõ giảm đau sau vài buổi trị liệu.
Điện xung trị liệu: Dòng điện tần số thấp kích thích dây thần kinh và nhóm cơ quanh khớp, giảm đau rõ rệt và giúp khớp vận động linh hoạt hơn.
Lợi ích đối với người cao tuổi
Không xâm lấn.
Hiệu quả bền vững khi thực hiện đúng liệu trình.
Giảm nguy cơ dùng thuốc kéo dài.
Phù hợp cho người có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường.
3. Thay đổi lối sống – yếu tố quyết định lâu dài
Điều trị chỉ hiệu quả bền vững khi người bệnh thay đổi thói quen sinh hoạt:
Giảm cân nếu thừa cân để giảm áp lực lên khớp.
Duy trì vận động nhẹ nhàng như đi bộ, đạp xe, tập dưỡng sinh.
Tránh ngồi xổm, leo cầu thang quá nhiều hoặc bê vác nặng.
Chườm lạnh khi sưng và chườm ấm khi cứng khớp.
Bổ sung dinh dưỡng có lợi cho khớp: omega-3, canxi, vitamin D.
Những thay đổi nhỏ nhưng duy trì lâu dài sẽ giúp giảm đáng kể mức độ đau và ngăn tiến triển bệnh.
4. Phẫu thuật khi tình trạng nặng
Bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật trong các trường hợp như:
Thoái hóa khớp gối nặng.
Viêm kéo dài không đáp ứng điều trị nội khoa.
Biến dạng khớp nghiêm trọng.
Tùy vào mức độ, người bệnh có thể được nội soi khớp hoặc thay khớp gối toàn phần. Tuy nhiên, phẫu thuật chỉ nên là lựa chọn cuối cùng.
Điều trị viêm đau khớp gối ở người già tại Phòng khám Y khoa Thái Dương
Phòng khám Y khoa Thái Dương là địa chỉ đáng tin cậy trong điều trị các bệnh lý xương khớp tại Cần Thơ. Người bệnh được:
Thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa xương khớp, đánh giá đầy đủ tình trạng khớp.
Ứng dụng các thiết bị vật lý trị liệu hiện đại: laser, siêu âm, điện xung, hồng ngoại.
Phác đồ điều trị được thiết kế cá nhân hóa theo độ tuổi, mức độ viêm và bệnh nền của từng người.
Được hướng dẫn bài tập, chế độ vận động và dinh dưỡng giúp hỗ trợ điều trị tại nhà.
Môi trường thân thiện – an toàn – phù hợp cho người lớn tuổi.
Cách phòng ngừa viêm đau khớp gối tái phát ở người cao tuổi
Để hạn chế tái phát, người cao tuổi cần:
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập luyện đều đặn 20-30 phút mỗi ngày.
Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng kéo dài.
Sử dụng giày dép mềm, đế thấp để giảm áp lực lên khớp.
Khám sức khỏe định kỳ hoặc khi thấy dấu hiệu bất thường.
Kết luận
Viêm đau khớp gối ở người già là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp. Việc kết hợp điều trị bằng thuốc, vật lý trị liệu và thay đổi lối sống sẽ mang lại hiệu quả bền vững, giúp người cao tuổi duy trì khả năng vận động và sống khỏe mạnh hơn.
Nếu người thân đang gặp tình trạng đau nhức, cứng khớp hoặc sưng viêm gối, hãy đến Phòng khám Y khoa Thái Dương để được thăm khám, chẩn đoán và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương