Cong vẹo cột sống ở học sinh ngày càng phổ biến và có xu hướng xuất hiện ở độ tuổi ngày càng trẻ, chủ yếu do thói quen sinh hoạt và tư thế học tập chưa đúng. Việc nhận biết sớm nguyên nhân và dấu hiệu bất thường giúp phụ huynh can thiệp kịp thời, hạn chế nguy cơ biến dạng cột sống tiến triển. Phòng Khám Y Khoa Thái Dương sẽ chia sẻ lý do vì sao học sinh dễ bị cong vẹo cột sống? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phát hiện sớm tình trạng này.
1. Vì sao học sinh dễ bị cong vẹo cột sống?
Giai đoạn 10–18 tuổi là thời kỳ cột sống phát triển mạnh nhất và cũng dễ bị tác động bởi thói quen sinh hoạt. Các yếu tố sau đây góp phần làm tăng tỷ lệ cong vẹo cột sống ở trẻ học đường:
1.1. Ngồi học sai tư thế trong thời gian dài
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến cong vẹo cột sống ở học sinh. Trẻ em và thanh thiếu niên thường:
- Cúi đầu quá thấp khi học hoặc dùng điện thoại.
- Ngồi lệch người sang một bên khi viết hoặc đọc sách.
- Gù lưng, co vai hoặc chống tay quá lâu.
Khi tư thế sai lặp lại mỗi ngày, cấu trúc cột sống sẽ bị kéo lệch, các đốt sống mất cân bằng, tạo điều kiện hình thành đường cong bất thường. Tình trạng này kéo dài khiến trẻ đau lưng, nhanh mỏi và có nguy cơ cong vẹo rõ rệt.
1.2. Bàn ghế học không phù hợp với chiều cao của trẻ
Nhiều trường học hoặc gia đình sử dụng bàn ghế không đúng chuẩn công thái học (ergonomics), khiến trẻ phải:
Ngồi quá cao dẫn đến cúi nhiều, tạo áp lực lên lưng trên.
Ngồi quá thấp khiến trẻ rướn người về phía trước.
Bàn ghế không đồng bộ, làm trẻ xoay người hoặc nghiêng vai khi viết.
Sự chênh lệch này kéo dài gây lệch vai, lệch hông và làm tăng nguy cơ cong vẹo cột sống.
1.3. Mang balo quá nặng hoặc đeo lệch một bên
Việc mang balo vượt quá 10–15% cân nặng của trẻ làm tăng áp lực lên hệ cơ – xương – khớp. Đặc biệt:
Đeo balo lệch một bên khiến cột sống xoay và nghiêng sang một phía.
Mang sách vở quá nặng làm trẻ phải đổ người ra trước, gây gù lưng.
Quai balo quá dài khiến trọng tâm dồn ra sau, làm mất cân bằng cột sống.
Do phải mang balo mỗi ngày, ảnh hưởng này tích lũy dần và dẫn đến cong vẹo.
1.4. Thiếu vận động và cơ lưng – cơ bụng yếu
Trẻ ít vận động hoặc dành quá nhiều thời gian ngồi học/ dùng thiết bị điện tử dễ bị yếu cơ. Lúc này:
Cơ lưng không đủ sức giữ cột sống thẳng.
Cơ bụng yếu khiến tư thế ngồi đổ về phía trước.
Cân bằng cơ thể kém dẫn đến lệch tư thế và cong vẹo.
Cơ – xương – khớp yếu cũng khiến trẻ dễ mệt khi vận động, càng làm giảm mức độ vận động, tạo vòng lặp nguy hiểm cho sức khỏe cột sống.
1.5. Dị tật bẩm sinh hoặc chấn thương cột sống
Một số trẻ bị cong vẹo cột sống bẩm sinh do bất thường trong phát triển đốt sống. Ngoài ra, chấn thương khi vận động mạnh, chơi thể thao hoặc tai nạn có thể làm:
Gãy xương đốt sống
Lệch khớp
Biến dạng cột sống
Những trường hợp này thường tiến triển nhanh và cần được theo dõi sát, điều trị chuyên sâu.
2. Dấu hiệu nhận biết cong vẹo cột sống ở trẻ học đường
Phát hiện sớm giúp điều trị dễ dàng và hạn chế nguy cơ phải phẫu thuật. Phụ huynh có thể dựa vào các dấu hiệu sau:
2.1. Vai lệch – Hông lệch – Lưng mất cân đối
Dấu hiệu phổ biến nhất là hai bên vai không bằng nhau:
Một bên vai trông cao hơn.
Hông lệch hoặc đường eo hai bên không cân đối.
Quần áo thường bị lệch dù trẻ cố chỉnh lại.
Đây là dấu hiệu cảnh báo cột sống đang lệch khỏi trục trung tâm.
2.2. Xương bả vai nhô ra hoặc lồi lên khi cúi người
Khi trẻ cúi người 90 độ, nếu:
Một bên lồng ngực nhô cao hơn.
Xương bả vai lệch hoặc lồi hơn bên còn lại.
→ Đây là dấu hiệu điển hình của cong vẹo cột sống dạng “xoay vặn”.
2.3. Dáng đi nghiêng, dáng đứng lệch trục
Trẻ có thể:
Đi nghiêng về một bên.
Chân bước không đều hoặc nhanh mỏi khi đi bộ.
Không đứng thẳng được lâu, hay chuyển trọng lượng sang một chân.
Điều này cho thấy cơ lưng đang mất cân bằng.
2.4. Đau lưng, đau vai gáy, căng cơ thường xuyên
Cong vẹo khiến cơ hai bên lưng co kéo không đều. Trẻ thường than:
Đau lưng trên hoặc lưng dưới sau giờ học.
Đau vai gáy kèm cảm giác căng cứng.
Mệt mỏi khi ngồi lâu hoặc khó tập trung.
Đây là triệu chứng quan trọng nhưng dễ bị bỏ qua.
2.5. Khó thở, giảm sức bền khi vận động (mức độ nặng)
Cong vẹo nặng làm lồng ngực bị biến dạng, giảm dung tích phổi. Trẻ dễ:
Khó thở khi chạy nhảy.
Nhanh đuối sức.
Đau tức ngực khi vận động mạnh.
Khi xuất hiện triệu chứng này, cần đưa trẻ đi khám ngay để đánh giá mức độ vẹo.
3. Nắn chỉnh xương khớp – giải pháp hiệu quả cho thanh thiếu niên bị cong vẹo cột sống
Nắn chỉnh cột sống (chiropractic) và vật lý trị liệu hiện là phương pháp điều trị được ưu tiên cho trẻ và thanh thiếu niên vì:
Không dùng thuốc
Không xâm lấn
Hiệu quả bền vững
Duy trì tăng trưởng tự nhiên của cột sống
Phương pháp này giúp điều chỉnh vị trí đốt sống, phục hồi cân bằng cơ, cải thiện tư thế và giảm đau tức thì.
4. Các phương pháp điều trị cong vẹo cột sống bằng vật lý trị liệu
Dưới đây là hệ thống phương pháp điều trị được áp dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả cao:
4.1. Bài tập vật lý trị liệu
Các bài tập được thiết kế riêng theo mức độ cong vẹo, giúp:
Kéo giãn nhóm cơ bị co rút.
Tăng cường nhóm cơ yếu.
Cân bằng trục cơ thể.
Hỗ trợ đưa cột sống về vị trí tự nhiên.
Phương pháp Schroth là nổi bật nhất, áp dụng theo mô hình 3D để điều chỉnh cả gốc vẹo lẫn chiều xoay thân đốt sống.
4.2. Nắn chỉnh cột sống (Chiropractic)
Phương pháp này gồm:
Tác động nhẹ nhàng lên các đốt sống bị lệch.
Điều chỉnh khớp bị khóa hoặc mất linh hoạt.
Giảm áp lực lên dây thần kinh, giảm đau nhanh chóng.
Giúp cơ thể tự điều chỉnh lại tư thế.
Nắn chỉnh cột sống cần được thực hiện bởi bác sĩ/ kỹ thuật viên có chứng nhận để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
4.3. Bài tập chuyên biệt phục hồi cấu trúc
Bác sĩ hướng dẫn các bài tập cá nhân hóa theo:
Dạng vẹo (chữ S, chữ C,…).
Góc vẹo.
Độ tuổi và khả năng vận động.
Những bài tập này giúp củng cố kết quả nắn chỉnh và duy trì sự ổn định lâu dài.
4.4. Đai nẹp cột sống cho trẻ đang tăng trưởng
Áp dụng cho trẻ có góc vẹo từ 20–40 độ. Mang đai nẹp đúng kỹ thuật giúp:
Giữ trục cột sống trong tư thế chuẩn.
Ngăn bệnh tiến triển.
Kết hợp tập luyện để sửa sai lệch.
Đai cần được lựa chọn theo tư vấn chuyên môn, không tự ý mua để tránh ảnh hưởng xấu.
4.5. Phẫu thuật chỉnh hình (chỉ cho trường hợp đặc biệt)
Được chỉ định cho:
Góc vẹo trên 45–50 độ.
Trẻ đau nặng, biến dạng lồng ngực, ảnh hưởng tim phổi.
Phẫu thuật sẽ cố định cột sống bằng thanh kim loại nhằm ngăn vẹo tiến triển.
5. Biện pháp phòng ngừa cong vẹo cột sống cho học sinh
5.1. Duy trì tư thế học tập đúng chuẩn
Ngồi thẳng lưng, giữ đầu thẳng.
Không xoay người hoặc nghiêng sang một bên.
Chọn bàn ghế phù hợp chiều cao.
Điều chỉnh ánh sáng đủ để tránh cúi sát vở.
5.2. Tăng cường vận động thể thao
Những môn tốt cho cột sống:
Bơi lội
Yoga trẻ em
Đi bộ – chạy bộ
Thể dục theo nhạc
Các bài tập tăng cơ bụng và cơ lưng
Vận động giúp xương chắc khỏe, cơ khỏe và giảm nguy cơ cong vẹo.
5.3. Đeo balo đúng cách
Sử dụng balo hai quai.
Điều chỉnh quai ôm sát lưng.
Không để balo quá nặng.
Tránh mang lệch một bên.
5.4. Khám và tầm soát cột sống định kỳ
Tầm soát 6–12 tháng/lần giúp:
Phát hiện sớm cong vẹo ở giai đoạn dễ điều trị nhất.
Tăng tỷ lệ hồi phục hoàn toàn.
Ngăn bệnh tiến triển nặng dẫn đến biến dạng.
6. Gù – vẹo cột sống: Những nguy cơ không thể bỏ qua
Gù cột sống xảy ra khi có ít nhất 3 đốt sống liên tiếp bị gù ≥ 5 độ. Khi góc gù vượt 45 độ, trẻ có thể gặp:
Cong nhô lưng rõ rệt.
Đau mỏi lưng kéo dài.
Tự ti về ngoại hình.
Giảm khả năng hô hấp.
Biến dạng lồng ngực.
Phát hiện và can thiệp sớm giúp trẻ giữ được dáng lưng đẹp và khỏe mạnh.
7. Vì sao cần tầm soát cong vẹo cột sống sớm ở trẻ học đường?
Bệnh thường không gây đau ở giai đoạn đầu, dễ bị bỏ qua.
Khi phát hiện muộn, cột sống đã cong rõ rệt và khó chỉnh.
Càng phát hiện trễ → Điều trị càng phức tạp → Chi phí càng cao.
Tầm soát giúp can thiệp kịp thời, hạn chế tối đa nguy cơ phẫu thuật.
8. Phòng khám Y khoa Thái Dương – Điều trị cong vẹo cột sống và bệnh lý cơ xương khớp uy tín tại Cần Thơ
Phòng khám Y khoa Thái Dương là địa chỉ chuyên sâu trong thăm khám, nắn chỉnh và điều trị cong vẹo cột sống cho trẻ em – người trưởng thành, đồng thời là đơn vị uy tín hàng đầu trong lĩnh vực cơ xương khớp tại Cần Thơ. Với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống công nghệ trị liệu tiên tiến, phòng khám đáp ứng toàn diện các bệnh lý như: chấn thương thể thao, đau cổ vai gáy, đau lưng, đau thần kinh tọa, tê bì chân tay, thoái hóa khớp gối, viêm đau khớp gối, thoát vị đĩa đệm, tràn dịch khớp gối và tầm soát xương khớp định kỳ….
Bên cạnh chuyên môn điều trị, Y khoa Thái Dương chú trọng xây dựng phác đồ đa chuyên khoa cá thể hóa, được thiết kế phù hợp với từng tình trạng bệnh nhằm mang lại hiệu quả tối ưu, rút ngắn thời gian hồi phục và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.
Tùy theo mức độ và nguyên nhân tổn thương, bác sĩ có thể chỉ định kết hợp nhiều phương pháp như: Trị liệu thần kinh cột sống Chiropractic, trị liệu điện xung 4 chiều, trị liệu DTS kéo giãn giảm áp, Laser thế hệ IV, siêu âm trị liệu, sóng xung kích Shockwave, từ trường siêu dẫn, sóng ngắn, sóng radio tần số thấp, giường kéo giãn đa năng hay giường nắn chỉnh kỹ thuật tự động nhập khẩu chính hãng BTL Anh Quốc.
Không chỉ dừng lại ở điều trị công nghệ cao, phòng khám còn ứng dụng các liệu pháp Đông – Tây y kết hợp như châm cứu, thuốc thang, thuốc thành phẩm nhằm giảm viêm, giảm đau, phục hồi chức năng nhanh chóng, giúp bệnh nhân ổn định lâu dài. Đặc biệt, Y khoa Thái Dương xây dựng khu xoa bóp – bấm huyệt thư giãn và khu chăm sóc phục hồi – phòng bệnh với xông hơi thảo dược, chườm nóng thảo dược, xông chân, massage chân… hỗ trợ lưu thông khí huyết, cải thiện sức khỏe tổng thể và nâng cao chất lượng sống.
Phòng khám Y khoa Thái Dương cam kết mang đến cho mỗi bệnh nhân một lộ trình điều trị toàn diện, khoa học và an toàn, phù hợp với từng cá thể, giúp bệnh nhân hồi phục bền vững và tự tin trở lại với cuộc sống sinh hoạt bình thường.
Kết luận
Cong vẹo cột sống ở học sinh là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm. Các phương pháp nắn chỉnh, vật lý trị liệu và tập luyện chuyên biệt đóng vai trò then chốt trong việc phục hồi cấu trúc cột sống, cải thiện tư thế và giúp trẻ tự tin hơn trong cuộc sống.
Việc đồng hành của phụ huynh – từ tư thế học đúng, lựa chọn balo phù hợp đến tầm soát định kỳ – sẽ quyết định sức khỏe cột sống của trẻ trong tương lai.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương