Đột quỵ để lại nhiều di chứng nặng nề về vận động, ngôn ngữ và sinh hoạt hàng ngày. Sau giai đoạn cấp cứu và điều trị nội khoa ổn định, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng đóng vai trò then chốt giúp người bệnh lấy lại khả năng vận động, giảm phụ thuộc và nâng cao chất lượng cuộc sống. Vậy vật lý trị liệu sau đột quỵ giúp phục hồi vận động như thế nào cùng Phòng Khám Y Khoa Thái Dương tìm hiểu ngay nhé!
1. Vì sao người bệnh đột quỵ cần vật lý trị liệu sớm?
Sau đột quỵ, hệ thần kinh trung ương bị tổn thương khiến các đường dẫn truyền vận động và cảm giác bị gián đoạn. Hệ quả thường gặp bao gồm liệt nửa người, yếu cơ, co cứng, rối loạn thăng bằng, khó đi lại và suy giảm khả năng tự chăm sóc. Nếu không được tập luyện sớm và đúng cách, người bệnh rất dễ đối mặt với các biến chứng thứ phát như teo cơ, cứng khớp, loét tỳ đè, viêm phổi ứ đọng và suy giảm chức năng vĩnh viễn.
Vật lý trị liệu giúp kích thích khả năng tái tổ chức thần kinh, duy trì sức cơ, cải thiện tầm vận động khớp và hỗ trợ não bộ học lại các kỹ năng vận động đã mất. Các nghiên cứu y học cho thấy, người bệnh được phục hồi chức năng sớm trong “thời gian vàng” sau đột quỵ sẽ có tiên lượng hồi phục tốt hơn rõ rệt so với can thiệp muộn.
2. Mục tiêu của vật lý trị liệu sau đột quỵ
Vật lý trị liệu không chỉ đơn thuần là tập vận động, mà là một quá trình điều trị có mục tiêu rõ ràng, cá nhân hóa cho từng bệnh nhân. Các mục tiêu chính bao gồm:
Phục hồi sức mạnh và khả năng kiểm soát vận động của tay, chân bên liệt
Giảm co cứng cơ, phòng ngừa biến dạng và cứng khớp
Cải thiện khả năng giữ thăng bằng, đứng và đi lại an toàn
Tăng khả năng tự chăm sóc trong sinh hoạt hằng ngày
Phòng ngừa tái phát và các biến chứng lâu dài
Nâng cao chất lượng sống và sự độc lập cho người bệnh
3. Các giai đoạn vật lý trị liệu phục hồi vận động sau đột quỵ
Giai đoạn sớm (tuần đầu – tháng đầu sau đột quỵ)
Ở giai đoạn này, mục tiêu chính là duy trì vận động thụ động, phòng biến chứng và kích thích thần kinh. Người bệnh được hướng dẫn thay đổi tư thế đúng, tập vận động thụ động các khớp, tập thở và kiểm soát trương lực cơ nhằm hạn chế teo cơ, cứng khớp và loét do tỳ đè.
Giai đoạn phục hồi tích cực
Khi tình trạng ổn định hơn, người bệnh bắt đầu tham gia các bài tập vận động chủ động – có trợ giúp, tập kiểm soát thân mình, ngồi – đứng – chuyển tư thế và tập đi có hỗ trợ. Đây là giai đoạn quan trọng giúp não bộ học lại các mẫu vận động cơ bản.
Giai đoạn duy trì và nâng cao
Ở giai đoạn này, vật lý trị liệu tập trung vào tăng sức bền, cải thiện sự phối hợp, tinh chỉnh động tác và duy trì chức năng vận động lâu dài, giúp người bệnh trở lại sinh hoạt và lao động phù hợp với khả năng.
4. Các phương pháp vật lý trị liệu phục hồi vận động sau đột quỵ
4.1. Bài tập vận động trị liệu chuyên sâu
Bài tập vận động trị liệu là nền tảng cốt lõi trong quá trình phục hồi chức năng sau đột quỵ. Mục tiêu chính của phương pháp này là giúp não bộ tái thiết lập các đường dẫn truyền thần kinh, đồng thời khôi phục sức mạnh, sự linh hoạt và khả năng kiểm soát vận động của cơ thể.
Các bài tập được xây dựng cá nhân hóa theo mức độ liệt, giai đoạn phục hồi và thể trạng của từng người bệnh, bao gồm:
Bài tập kéo giãn cơ và khớp: Giúp duy trì tầm vận động, hạn chế co rút cơ và cứng khớp – những biến chứng thường gặp sau đột quỵ. Việc kéo giãn đúng kỹ thuật còn góp phần giảm đau và tạo tiền đề cho các bài tập chủ động sau này.
Bài tập tăng sức cơ: Được triển khai từ mức thụ động, có trợ giúp đến chủ động hoàn toàn, nhằm cải thiện sức mạnh cơ bắp bên liệt, giảm teo cơ và tăng khả năng chịu lực khi đứng – đi lại.
Tập kiểm soát vận động thô và vận động tinh: Người bệnh được hướng dẫn tập các động tác cơ bản như cầm – nắm – thả, phối hợp tay – mắt, điều khiển chi trên và chi dưới theo ý muốn, giúp phục hồi các hoạt động sinh hoạt hằng ngày.
Tập thăng bằng và dáng đi: Bao gồm tập ngồi vững, đứng vững, chuyển trọng lượng cơ thể và tập đi có hỗ trợ, giúp người bệnh lấy lại khả năng di chuyển an toàn, hạn chế té ngã và tăng sự tự tin trong sinh hoạt.
Việc luyện tập được thực hiện liên tục, có kiểm soát và tăng dần cường độ, nhằm đạt hiệu quả phục hồi bền vững và hạn chế tái phát.
4.2. Điện xung trị liệu
Điện xung trị liệu là phương pháp sử dụng dòng điện có tần số phù hợp để kích thích cơ và thần kinh ngoại biên, đặc biệt hiệu quả đối với các trường hợp liệt hoặc yếu cơ sau đột quỵ.
Phương pháp này mang lại nhiều lợi ích quan trọng như:
Kích thích hoạt động co cơ, giúp duy trì và cải thiện sức mạnh cơ bắp, hạn chế tình trạng teo cơ do bất động kéo dài
Hỗ trợ phục hồi dẫn truyền thần kinh, giúp người bệnh lấy lại khả năng co cơ chủ động ở chi liệt
Cải thiện tuần hoàn máu tại vùng điều trị, giúp nuôi dưỡng mô cơ và tăng hiệu quả tập luyện
Giảm đau và giảm cảm giác nặng, căng cứng ở chi liệt, tạo điều kiện thuận lợi cho các bài tập vận động trị liệu
Điện xung thường được kết hợp song song với bài tập vận động, giúp tăng tốc độ phục hồi và rút ngắn thời gian điều trị.
4.3. Siêu âm trị liệu và laser công suất cao
Siêu âm trị liệu và laser công suất cao là những phương pháp vật lý trị liệu hiện đại, được ứng dụng rộng rãi trong phục hồi chức năng sau đột quỵ nhằm giảm đau, giảm viêm và cải thiện tình trạng mô mềm.
Siêu âm trị liệu: Sử dụng sóng siêu âm tác động sâu vào mô cơ – gân – khớp, giúp tăng tuần hoàn tại chỗ, làm mềm mô xơ, giảm co cứng và hỗ trợ phục hồi tầm vận động khớp.
Laser công suất cao: Có tác dụng kích thích tái tạo mô, giảm viêm và giảm đau hiệu quả, đặc biệt hữu ích với các trường hợp đau vai liệt, đau khớp hoặc tổn thương phần mềm kéo dài sau đột quỵ.
Nhờ giảm đau và cải thiện độ linh hoạt của cơ – khớp, hai phương pháp này giúp người bệnh tham gia các bài tập vận động một cách chủ động và hiệu quả hơn, từ đó nâng cao kết quả phục hồi tổng thể.
4.4. Sóng xung kích, sóng ngắn và từ trường
Các phương pháp sử dụng sóng và từ trường được chỉ định trong những trường hợp co cứng cơ rõ rệt, đau mạn tính hoặc hạn chế vận động kéo dài sau đột quỵ.
Sóng xung kích: Giúp làm giãn cơ, phá vỡ các điểm co thắt, giảm đau và cải thiện biên độ vận động ở những vùng cơ bị co cứng lâu ngày.
Sóng ngắn: Có tác dụng làm ấm sâu mô, tăng tuần hoàn, giảm viêm và giảm đau, đặc biệt phù hợp với các khớp và nhóm cơ lớn.
Từ trường trị liệu: Hỗ trợ cải thiện tuần hoàn, giảm phù nề, giảm đau và kích thích quá trình phục hồi mô, giúp cơ thể đáp ứng tốt hơn với chương trình tập luyện.
Khi được kết hợp đúng chỉ định với vận động trị liệu, các phương pháp này góp phần nâng cao hiệu quả phục hồi, rút ngắn thời gian điều trị và cải thiện rõ rệt khả năng vận động cho người bệnh sau đột quỵ
5. Điều trị vật lý trị liệu sau đột quỵ tại Phòng khám Y khoa Thái Dương
Tại Phòng khám Y khoa Thái Dương, chương trình vật lý trị liệu sau đột quỵ được xây dựng theo hướng chuẩn y khoa – cá nhân hóa – công nghệ cao, nhằm tối ưu hiệu quả phục hồi cho từng người bệnh.
Thăm khám và đánh giá chuyên sâu bởi đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên phục hồi chức năng giàu kinh nghiệm
Xây dựng phác đồ điều trị riêng biệt, bám sát tình trạng thần kinh – vận động của từng bệnh nhân
Ứng dụng hệ thống công nghệ trị liệu tiên tiến như: điện xung trị liệu, siêu âm trị liệu, laser công suất cao, sóng xung kích, từ trường siêu dẫn, sóng ngắn, sóng radio tần số thấp
Theo dõi tiến triển sát sao, điều chỉnh bài tập linh hoạt theo từng giai đoạn hồi phục
Hướng dẫn tập luyện tại nhà đúng cách, giúp duy trì kết quả lâu dài và phòng tái phát
Bên cạnh các phương pháp vật lý trị liệu hiện đại, Phòng khám Y khoa Thái Dương còn chú trọng phối hợp điều trị toàn diện giữa y học hiện đại và y học cổ truyền, nhằm tối ưu hiệu quả phục hồi chức năng sau đột quỵ. Việc kết hợp này giúp giảm viêm, giảm đau, thư giãn cơ, cải thiện tuần hoàn và hỗ trợ phục hồi vận động một cách an toàn, bền vững.
Cụ thể, phòng khám ứng dụng châm cứu y học cổ truyền nhằm kích thích dẫn truyền thần kinh, giảm co cứng cơ và cải thiện khả năng vận động của các chi bị ảnh hưởng. Song song đó, bác sĩ sẽ cân nhắc sử dụng thuốc thang và thuốc thành phẩm có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với thể trạng và tình trạng bệnh lý của từng người bệnh, giúp tăng cường sức khỏe toàn thân, ổn định chức năng thần kinh và duy trì hiệu quả điều trị lâu dài.
Tùy theo mức độ tổn thương thần kinh, giai đoạn phục hồi và bệnh lý đi kèm, bác sĩ tại Y khoa Thái Dương sẽ xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa, kết hợp linh hoạt giữa vật lý trị liệu, y học cổ truyền và chăm sóc hỗ trợ. Cách tiếp cận này không chỉ giúp rút ngắn thời gian hồi phục, mà còn hạn chế tối đa nguy cơ tái phát và biến chứng về sau.
Đặc biệt, Phòng khám Y khoa Thái Dương còn đầu tư khu xoa bóp – bấm huyệt chuyên biệt cùng hệ thống phòng chăm sóc thư giãn – phòng bệnh, bao gồm xông hơi, chườm thảo dược, xông chân và massage chân. Các liệu pháp này giúp người bệnh giảm căng thẳng, cải thiện lưu thông khí huyết, hỗ trợ phục hồi thể lực và nâng cao chất lượng sống trong suốt quá trình điều trị.
Kết luận
Vật lý trị liệu sau đột quỵ là chìa khóa quan trọng giúp người bệnh phục hồi vận động, giảm tàn phế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Lựa chọn cơ sở y tế uy tín, can thiệp sớm và tuân thủ điều trị khoa học sẽ tạo nền tảng vững chắc cho quá trình hồi phục lâu dài. Phòng khám Y khoa Thái Dương luôn đồng hành cùng người bệnh trên hành trình lấy lại khả năng vận động và cuộc sống chủ động sau đột quỵ.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương