Thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ là bệnh lý cơ xương khớp phổ biến, gây đau nhức, cứng khớp và hạn chế vận động, ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hằng ngày. Tình trạng này thường tiến triển âm thầm và dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, khiến người bệnh chủ quan và không điều trị sớm. Việc hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp điều trị giúp kiểm soát bệnh hiệu quả, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm và cải thiện chất lượng cuộc sống lâu dài.
1. Tổng quan về thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ
Thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ là quá trình lão hóa của các cấu trúc mô mềm và đốt sống, bao gồm sụn khớp, đĩa đệm, dây chằng và bao khớp. Khi cấu trúc này bị bào mòn theo thời gian, không gian giữa các đốt sống bị thu hẹp, từ đó gây đau nhức, hạn chế vận động và thậm chí chèn ép dây thần kinh. Bệnh tiến triển âm thầm nhiều năm nên thường được phát hiện khi đã ở giai đoạn gây ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng cuộc sống.
Tỷ lệ thoái hóa cột sống đang ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở những người làm việc văn phòng, tài xế, người lao động nặng hoặc người thường xuyên ngồi lâu – sai tư thế. Bệnh không chỉ gây đau nhức mãn tính mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách, như thoát vị đĩa đệm, gai cột sống hay hẹp ống sống.
2. Nguyên nhân gây thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ
Lão hóa tự nhiên: Tuổi tác là yếu tố quan trọng nhất làm suy giảm chất lượng sụn khớp và đĩa đệm. Khi cơ thể bắt đầu bước sang tuổi 30-35, khả năng tái tạo mô sụn giảm rõ rệt, khiến cột sống dễ bị bào mòn. Đĩa đệm mất nước và đàn hồi kém khiến hai đốt sống cọ xát vào nhau.
Tính chất công việc: Những người phải ngồi liên tục trước máy tính, cúi gằm cổ sử dụng điện thoại, hoặc mang vác nặng thường có nguy cơ thoái hóa sớm hơn. Tư thế sai lặp lại trong thời gian dài làm thay đổi đường cong sinh lý của cột sống. Điều này gây áp lực bất thường lên đĩa đệm và khớp liên mỏm.
Thừa cân – béo phì: Cân nặng quá mức khiến cột sống thắt lưng phải gánh chịu áp lực lớn mỗi ngày. Tình trạng này làm gia tăng tốc độ bào mòn sụn khớp và giảm khả năng chịu lực của đĩa đệm.
Chấn thương cột sống: Chấn thương như té ngã, tai nạn giao thông, chơi thể thao mạnh có thể làm tổn thương cấu trúc cột sống. Dù phục hồi ban đầu tốt, chấn thương vẫn có nguy cơ gây thoái hóa sớm về sau.
Di truyền: Một số người có cấu trúc đốt sống yếu hoặc chất lượng sụn kém bẩm sinh, khiến họ dễ mắc thoái hóa dù tuổi còn trẻ.
Các bệnh lý kèm theo: Viêm xương khớp, loãng xương, thoát vị đĩa đệm… là những yếu tố thuận lợi khiến quá trình thoái hóa diễn ra nhanh hơn. Chế độ dinh dưỡng nghèo nàn cũng ảnh hưởng đến chất lượng sụn khớp và mô liên kết.
3. Dấu hiệu thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ
3.1 Triệu chứng thoái hóa cột sống cổ
Thoái hóa cột sống cổ thường khởi phát với cảm giác đau âm ỉ vùng gáy. Cơn đau có thể lan lên đầu gây nhức đầu sau gáy hoặc lan xuống vai – tay gây tê bì, châm chích. Người bệnh thường gặp tình trạng cứng cổ buổi sáng, khó xoay đầu sang hai bên. Nặng hơn, thoái hóa có thể gây chóng mặt, ù tai, giảm tập trung do co cứng cơ cổ.
3.2 Triệu chứng thoái hóa cột sống thắt lưng
Thoái hóa lưng biểu hiện chủ yếu bằng đau vùng thắt lưng, tăng khi cúi, xoay người hoặc đứng lâu. Một số người bị đau lan xuống hông, đùi hoặc chân, biểu hiện giống đau thần kinh tọa. Đau thường giảm khi nghỉ ngơi nhưng tái phát khi vận động trở lại. Nếu chèn ép rễ thần kinh, người bệnh có thể gặp tình trạng tê chân, yếu cơ hoặc khó đi lại.
4. Đối tượng có nguy cơ cao mắc thoái hóa cột sống?
Người từ 35 tuổi trở lên có nguy cơ mắc bệnh cao hơn do quá trình lão hóa tự nhiên. Nhân viên văn phòng, lập trình viên, tài xế, giáo viên… có nguy cơ thoái hóa cột sống cổ do ngồi lâu và cúi nhiều. Người lao động nặng như thợ hồ, công nhân, người mang vác thường xuyên dễ bị thoái hóa thắt lưng sớm hơn bình thường. Bên cạnh đó, phụ nữ mãn kinh cũng có nguy cơ cao do sự thay đổi hormone khiến xương khớp yếu đi.
5. Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời
Thoái hóa kéo dài có thể dẫn đến thoát vị đĩa đệm, gây chèn ép rễ thần kinh và tủy sống. Nhiều người phải sống chung với các cơn đau mãn tính, hạn chế vận động và suy giảm chất lượng cuộc sống. Nếu không được can thiệp sớm, bệnh có thể gây yếu liệt chi, mất cảm giác hoặc rối loạn vận động. Một số trường hợp xuất hiện hẹp ống sống, cần phẫu thuật để giải phóng chèn ép.
6. Các phương pháp chẩn đoán thoái hóa cột sống
Bác sĩ thường thăm khám lâm sàng bằng cách đánh giá mức độ đau, tầm vận động và phản xạ thần kinh. Chẩn đoán hình ảnh như X-quang giúp xác định khoảng liên đốt sống, gai xương hay vôi hóa. MRI cho phép đánh giá đĩa đệm, dây chằng và tình trạng chèn ép rễ thần kinh. CT scan hỗ trợ phát hiện các tổn thương chi tiết tại đốt sống. Siêu âm cơ xương khớp có thể đánh giá mô mềm, dây chằng và cơ cạnh cột sống.
7. Phương pháp điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ
7.1 Điều trị nội khoa (thuốc)
Thuốc giảm đau không kê đơn như paracetamol được dùng trong giai đoạn nhẹ nhằm làm giảm cảm giác đau. Thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs) giúp cải thiện tình trạng viêm nhưng cần tuân thủ chỉ định để tránh tác dụng phụ đường tiêu hóa. Thuốc giãn cơ được sử dụng khi người bệnh có tình trạng co cứng cơ vùng cổ – lưng. Trong trường hợp nặng, bác sĩ có thể dùng thuốc tiêm ngoài màng cứng để giảm viêm sâu.
7.2 Vật lý trị liệu & phục hồi chức năng
Vật lý trị liệu đóng vai trò quan trọng trong điều trị thoái hóa và được xem là giải pháp an toàn – bền vững. Điện trị liệu như sóng ngắn, hồng ngoại, điện xung giúp giảm đau và giãn cơ hiệu quả. Siêu âm trị liệu hỗ trợ giảm viêm và kích thích phục hồi mô tổn thương. Kéo giãn cột sống bằng máy giúp giảm áp lực lên đĩa đệm, giải phóng chèn ép thần kinh. Các bài tập cá nhân hóa giúp phục hồi sức mạnh cơ lưng – cổ và phòng ngừa tái phát.
7.3 Liệu pháp can thiệp không phẫu thuật
Nhiều trường hợp thoái hóa nặng cần thêm các biện pháp can thiệp như tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP), tiêm acid hyaluronic vào khớp hoặc phong bế rễ thần kinh. Đây là những phương pháp được áp dụng khi điều trị nội khoa và vật lý trị liệu chưa mang lại hiệu quả tối ưu.
7.4 Phẫu thuật
Phẫu thuật chỉ định trong trường hợp thoái hóa nặng gây chèn ép tủy sống, yếu chi, mất vận động hoặc hẹp ống sống nghiêm trọng. Các kỹ thuật hiện nay gồm giải áp, hàn xương, thay đĩa đệm nhân tạo hoặc cố định cột sống. Phẫu thuật giúp cải thiện triệu chứng nhưng không được xem là lựa chọn đầu tiên.
8. Thoái hóa cột sống nên ăn gì và kiêng gì?
Thực phẩm nên bổ sung: Người bệnh nên tăng cường thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu để giảm viêm. Rau xanh, trái cây giàu vitamin C giúp tăng cường collagen cho sụn khớp. Sữa và các chế phẩm từ sữa bổ sung canxi và vitamin D hỗ trợ xương chắc khỏe.
Thực phẩm nên hạn chế: Hạn chế đồ ăn nhiều đường, chất béo bão hòa vì chúng thúc đẩy quá trình viêm. Không nên dùng quá nhiều rượu bia vì làm giảm hấp thu canxi và ảnh hưởng sức khỏe xương khớp. Người bệnh cũng nên giảm muối và thực phẩm đóng hộp để hạn chế giữ nước gây áp lực lên cột sống.
9. Biện pháp phòng ngừa thoái hóa cột sống
Tập luyện các bài tập cơ lưng – cổ ít nhất 30 phút mỗi ngày giúp duy trì sức mạnh hệ cơ cạnh cột sống. Duy trì tư thế ngồi thẳng lưng, tránh cúi đầu quá lâu khi dùng điện thoại, làm việc hoặc đọc sách. Kiểm soát cân nặng để giảm áp lực lên đĩa đệm thắt lưng. Sử dụng ghế công thái học khi làm việc và thay đổi tư thế mỗi 45–60 phút. Nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm nguy cơ thoái hóa.
10. Điều trị thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ tại Y Khoa Thái Dương – Cơ sở vật lý trị liệu uy tín tại Cần Thơ
Y Khoa Thái Dương là địa chỉ chuyên sâu về vật lý trị liệu – phục hồi chức năng tại Cần Thơ, ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại trong điều trị bệnh lý cơ xương khớp. Tại đây, bệnh nhân được thăm khám trực tiếp bởi bác sĩ chuyên khoa và xây dựng phác đồ trị liệu cá nhân hóa theo mức độ thoái hóa. Phòng khám chú trọng điều trị bảo tồn, hạn chế dùng thuốc và không xâm lấn, phù hợp cho người bệnh muốn cải thiện lâu dài và an toàn.
Phương pháp điều trị thoái hóa cột sống nổi bật tại Y Khoa Thái Dương
– Điện trị liệu giảm đau: Sóng ngắn, điện xung, hồng ngoại giúp giảm đau nhanh, thư giãn cơ và chống viêm.
– Siêu âm trị liệu: Kích thích hồi phục mô tổn thương, giảm viêm sâu.
– Kéo giãn cột sống bằng máy: Giảm áp lực đĩa đệm cổ và thắt lưng, hỗ trợ điều trị đau thần kinh tọa.
– Đốt điện cao tần trị liệu: Giảm đau lâu dài cho vùng khớp bị thoái hóa.
– Hướng dẫn bài tập trị liệu cá nhân hóa: Giúp phục hồi chức năng và ngăn tái phát bền vững.
Phác đồ điều trị tại Y Khoa Thái Dương luôn được theo dõi chặt chẽ, đánh giá tiến triển theo từng buổi nhằm đảm bảo hiệu quả tối ưu. Nhiều bệnh nhân thoái hóa lâu năm đã cải thiện rõ rệt chỉ sau 3–5 buổi trị liệu.
Đặc biệt, Phòng khám Y khoa Thái Dương còn sở hữu khu xoa bóp, bấm huyệt trị liệu và khu thư giãn, phòng bệnh được thiết kế đạt chuẩn, phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe toàn diện. Tại đây, bệnh nhân và khách hàng có thể trải nghiệm các dịch vụ như xông hơi thảo dược, chườm nóng thảo dược, xông chân, massage chân….giúp thư giãn sâu, kích hoạt tuần hoàn máu và hỗ trợ phục hồi cột sống hiệu quả hơn. Sự kết hợp giữa điều trị chuyên sâu và liệu pháp thư giãn giúp nâng cao chất lượng trị liệu, mang đến cảm giác dễ chịu và góp phần duy trì sức khỏe bền vững.
Kết luận
Thoái hóa cột sống thắt lưng và cổ là bệnh lý phổ biến nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp. Việc kết hợp thăm khám chuyên khoa, vật lý trị liệu và thay đổi lối sống giúp người bệnh giảm đau bền vững và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Với hệ thống thiết bị hiện đại và đội ngũ chuyên môn cao, Y Khoa Thái Dương – Cần Thơ là lựa chọn uy tín cho những ai đang tìm kiếm giải pháp điều trị an toàn, hiệu quả và lâu dài.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương