Cong vẹo cột sống là tình trạng cột sống bị lệch khỏi trục sinh lý bình thường, gây ảnh hưởng đến dáng đứng, chức năng vận động và chất lượng cuộc sống. Bệnh có thể tiến triển âm thầm nhưng để lại nhiều biến chứng nếu không được phát hiện sớm. Việc nhận biết nguyên nhân, triệu chứng và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là chìa khóa giúp kiểm soát bệnh hiệu quả và ngăn ngừa tình trạng cong vẹo nặng hơn.
1. Cong vẹo cột sống là gì?
Cong vẹo cột sống là tình trạng đường cong tự nhiên của cột sống bị lệch khỏi trục bình thường, tạo ra độ cong bất thường sang trái hoặc sang phải. Đây là bệnh lý có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên đang trong giai đoạn phát triển mạnh. Nếu không can thiệp sớm, cong vẹo cột sống có thể tiến triển nặng và ảnh hưởng nghiêm trọng đến thẩm mỹ, chức năng vận động và sức khỏe toàn thân.
Tình trạng cong vẹo thường được phân loại theo mức độ và nguyên nhân cụ thể, bao gồm cong vẹo vô căn, cong vẹo do bẩm sinh, do thói quen sinh hoạt hoặc do các bệnh lý cơ thần kinh. Bệnh lý này không chỉ gây biến dạng cơ thể mà còn dẫn đến mất cân bằng cột sống, đau nhức cơ xương khớp và ảnh hưởng đến tâm lý người bệnh.
2. Các dạng cong vẹo cột sống phổ biến
2.1 Cong vẹo cột sống vô căn
Đây là dạng chiếm tỷ lệ cao nhất, thường xảy ra ở trẻ em và thanh thiếu niên mà không xác định được nguyên nhân cụ thể. Sự thay đổi nội tiết và tốc độ phát triển xương trong tuổi dậy thì có thể là yếu tố thúc đẩy khiến cột sống bị lệch trục. Dạng này thường tiến triển lặng lẽ, cần được phát hiện sớm qua thăm khám định kỳ.
2.2 Cong vẹo cột sống do bẩm sinh
Do dị dạng đốt sống hoặc sự phát triển bất thường của xương trong thời kỳ bào thai. Đốt sống có thể phát triển không đồng đều, gây lệch trục ngay từ khi trẻ còn nhỏ. Nếu không được theo dõi và điều trị, dạng cong vẹo này thường tiến triển nhanh theo tuổi.
2.3 Cong vẹo cột sống do tư thế
Tình trạng ngồi lệch, đeo ba lô quá nặng, ngồi học sai tư thế hoặc sử dụng điện thoại trong thời gian dài đều là nguyên nhân gây cong vẹo cột sống chức năng. Dạng này thường có thể cải thiện tốt khi chỉnh sửa thói quen và kết hợp vật lý trị liệu đúng cách.
2.4 Cong vẹo cột sống do bệnh lý cơ thần kinh
Các bệnh như bại liệt, loạn dưỡng cơ, bại não hoặc tổn thương tủy sống có thể khiến cơ lưng không đủ sức giữ cột sống thẳng. Điều này làm cột sống bị lệch dần theo thời gian. Dạng này thường phức tạp, cần can thiệp chuyên sâu và theo dõi lâu dài.
3. Nguyên nhân gây cong vẹo cột sống
Yếu tố di truyền: Người có cha mẹ hoặc anh chị mắc cong vẹo cột sống có nguy cơ cao hơn mức bình thường. Một số nghiên cứu cho thấy gen ảnh hưởng đến sự phát triển và độ bền chắc của đốt sống. Yếu tố di truyền là nguyên nhân phổ biến ở các trường hợp cong vẹo vô căn.
Thói quen sinh hoạt không khoa học: Ngồi học sai tư thế, ngồi nghiêng, nằm lệch một bên hoặc đeo túi xách nặng chỉ một bên vai là những nguyên nhân rất phổ biến. Trẻ em trong giai đoạn phát triển nếu duy trì tư thế xấu trong thời gian dài dễ khiến cột sống thay đổi cấu trúc.
Thiếu vận động: Lối sống ít vận động làm cơ lưng và cơ bụng yếu đi, không đủ khả năng giữ cột sống ở trạng thái cân bằng. Đặc biệt ở nhân viên văn phòng, cong vẹo cột sống ngày càng gia tăng do ngồi lâu và tư thế bàn làm việc không phù hợp.
Chấn thương cột sống: Tai nạn, té ngã hoặc tổn thương nghiêm trọng ở vùng cột sống có thể làm thay đổi cấu trúc đốt sống. Điều này khiến cột sống dễ bị cong vẹo về sau, ngay cả khi tổn thương ban đầu đã khỏi.
Các bệnh lý cơ thần kinh: Những bệnh như bại não, teo cơ, loạn dưỡng cơ làm cơ lưng mất chức năng nâng đỡ. Cột sống vì vậy cong lệch dần theo trọng lực và tư thế sinh hoạt.
4. Triệu chứng nhận biết cong vẹo cột sống
- Triệu chứng cong vẹo cột sống thường dễ nhận biết qua quan sát bên ngoài, đặc biệt ở trẻ em. Phụ huynh có thể phát hiện sớm qua một số dấu hiệu bất thường.
- Vai hoặc hông lệch: Một bên vai cao hơn hoặc lệch hẳn sang một bên. Vùng hông cũng có thể bị lệch làm dáng đứng mất cân đối. Đây là những dấu hiệu dễ nhận biết nhất.
- Xương bả vai nhô ra bất thường: Bả vai nhô cao hoặc lệch sang trái/phải khi trẻ đứng thẳng. Khi cúi người, một bên lưng sẽ nhô cao hơn do cột sống bị xoay bất thường.
- Dáng đi bất thường: Người bệnh có thể đi với dáng nghiêng hoặc cảm giác mất cân bằng. Một số trường hợp bước đi khó khăn do cơ lưng bị co kéo liên tục.
- Đau lưng và mệt mỏi: Cong vẹo khiến cơ quanh cột sống phải làm việc nhiều hơn để giữ thăng bằng cơ thể. Điều này gây đau lưng, căng cơ, mệt mỏi, đặc biệt khi đứng lâu hoặc mang vác.
- Khó thở (trong trường hợp nặng): Khi cong vẹo lớn hơn 40–50 độ, lồng ngực có thể bị biến dạng, làm giảm dung tích phổi. Người bệnh dễ gặp khó thở, hụt hơi và suy giảm sức bền.
5. Hậu quả của cong vẹo cột sống nếu không điều trị
Cong vẹo cột sống không chỉ ảnh hưởng đến dáng đứng mà còn gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được can thiệp kịp thời.
Biến dạng cơ thể: Dáng người mất thẩm mỹ, vai lệch, hông lệch, gây ảnh hưởng tâm lý và giảm tự tin, đặc biệt ở trẻ vị thành niên.
Đau lưng mãn tính: Cơ và dây chằng bị kéo căng bất thường lâu ngày gây đau nhức dai dẳng. Người bệnh dễ gặp các vấn đề như thoát vị đĩa đệm hoặc thoái hóa sớm.
Ảnh hưởng đến chức năng hô hấp: Cong vẹo nặng làm biến dạng lồng ngực, hạn chế hoạt động của phổi. Trẻ em dễ bị khó thở, mệt nhanh và ảnh hưởng thể chất toàn diện.
Giảm chất lượng cuộc sống: Người bệnh khó tham gia các hoạt động thể thao, lao động và dễ bị mệt. Những trường hợp nặng có thể ảnh hưởng đến tim mạch và chức năng vận động.
6. Phương pháp chẩn đoán cong vẹo cột sống
Bác sĩ sẽ đánh giá dáng đứng, độ nghiêng và độ xoay của cột sống thông qua thăm khám lâm sàng.
Các phương pháp chẩn đoán hình ảnh gồm:
– X-quang: đánh giá độ cong (đo góc Cobb), mức độ lệch và cấu trúc đốt sống.
– MRI: phát hiện bất thường về tủy sống hoặc mô mềm.
– CT scan: đánh giá chi tiết xương và dị dạng bẩm sinh.
7. Cách điều trị cong vẹo cột sống hiệu quả
Điều trị bằng vật lý trị liệu
Vật lý trị liệu là phương pháp quan trọng giúp điều chỉnh dáng, cải thiện cơ lực và giảm đau.
– Bài tập chỉnh sửa tư thế: tăng cường cơ lưng – cơ bụng để cân bằng cột sống.
– Điện trị liệu: giảm đau và thư giãn cơ.
– Sóng ngắn, siêu âm trị liệu: hỗ trợ giảm viêm, tăng tuần hoàn.
– Kéo giãn cột sống: giảm áp lực lên đốt sống và cải thiện độ cong.
Nẹp chỉnh hình cột sống: Nẹp đeo chuyên dụng giúp hạn chế tiến triển độ cong ở trẻ em và thanh thiếu niên. Phương pháp này thường áp dụng cho những trường hợp cong từ 20-40 độ. Trẻ cần được theo dõi định kỳ để điều chỉnh nẹp phù hợp.
Bài tập phục hồi chức năng: Các bài tập Schroth, yoga trị liệu, pilates chỉnh hình được chứng minh giúp cải thiện độ cong và tăng sức mạnh cơ. Người bệnh cần thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu.
Điều trị phẫu thuật: Chỉ định khi cong vẹo cột sống trên 45-50 độ hoặc ảnh hưởng hô hấp – tim mạch. Phẫu thuật giúp chỉnh lại trục cột sống, đặt nẹp cố định và ngăn cong tiến triển thêm.
8. Điều trị cong vẹo cột sống tại Phòng khám Y khoa Thái Dương – Địa chỉ vật lý trị liệu chất lượng ở Cần Thơ
Tại Phòng khám Y khoa Thái Dương, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng là phương pháp điều trị chính đối với cong vẹo cột sống. Bác sĩ tập trung vào các kỹ thuật chỉnh sửa tư thế, tăng cường sức mạnh cơ lưng – cơ bụng và cải thiện sự cân bằng cột sống thông qua hệ thống bài tập chuyên biệt. Phương pháp này được thiết kế cá nhân hóa cho từng mức độ cong vẹo, giúp cải thiện dáng đứng, giảm đau, phục hồi chức năng vận động và hạn chế tiến triển của độ cong.
Bên cạnh đó, phòng khám ứng dụng hệ thống công nghệ trị liệu tiên tiến nhằm tăng hiệu quả điều trị và hỗ trợ phục hồi nhanh chóng. Các kỹ thuật hiện đại bao gồm Siêu âm trị liệu, Laser công suất cao, Điện xung trị liệu, Sóng xung kích, Sóng ngắn, Sóng Radio tần số thấp, Từ trường siêu dẫn, Giường kéo giãn đa năng và Giường nắn chỉnh kỹ tự động nhập khẩu BTL (Anh Quốc). Những công nghệ này giúp giảm viêm, thư giãn cơ, điều chỉnh lệch trục và tăng tuần hoàn, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị cong vẹo cột sống.
Để hỗ trợ giảm đau và phục hồi toàn diện, Phòng khám Y khoa Thái Dương còn phối hợp thêm châm cứu, thuốc thang và thuốc thành phẩm, giúp ổn định cấu trúc cột sống và duy trì hiệu quả lâu dài. Mỗi bệnh nhân sẽ được bác sĩ đánh giá chi tiết và xây dựng phác đồ điều trị cụ thể, đảm bảo hiệu quả bền vững, rút ngắn thời gian hồi phục và ngăn ngừa tái phát tối đa.
Ngoài khu điều trị chuyên môn, phòng khám còn có khu xoa bóp, bấm huyệt thư giãn, cùng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe như xông hơi, chườm nóng thảo dược, xông chân và massage chân,..Những liệu pháp này giúp thư giãn sâu, cải thiện tuần hoàn máu một cách an toàn, nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
Kết luận
Cong vẹo cột sống là một bệnh lý không nên chủ quan vì có thể gây nhiều biến chứng ảnh hưởng sức khỏe và thẩm mỹ. Việc nhận biết sớm, thăm khám đúng chuyên khoa và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp giúp kiểm soát tốt mức độ cong và cải thiện chức năng vận động. Với đội ngũ chuyên môn giàu kinh nghiệm và hệ thống trị liệu hiện đại, Phòng khám Y khoa Thái Dương là địa chỉ đáng tin cậy cho bệnh nhân tại Cần Thơ và khu vực lân cận.
Thông tin liên hệ Phòng khám y khoa Thái Dương
Địa chỉ: 15A Trần Khánh Dư, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Chi nhánh: 146/4 KV1 Trần Vĩnh Khiết, phường An Bình, quận Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Hotline: 0948838489 – 0939001178
Website: ykhoathaiduong.vn
Google maps: Phòng khám y khoa Thái Dương